یکی از بیماریهای مفصلی که هر کسی ممکن است بنا به دلایلی درگیر آن شود، روماتیسم نام دارد. زمانی که شما به متخصص مراجعه میکنید، با بررسی علائم ممکن است از شما بخواهد آزمایش روماتیسم انجام دهید. قطعاً در این زمان شما میخواهید بدانید این آزمایش چگونه انجام میشود و چگونه میتوان نتیجه آن را تفسیر نمود. برای اینکه اطلاعات بیشتری در این زمینه داشته باشید، در این مطلب با ما همراه باشید.
بیماری روماتیسم چیست؟
بیماری روماتیسم مفصلی یا آرتریت روماتوئید یک بیماری خودایمنی است که به صورت التهاب در مفاصل بروز میکند. سیستم ایمنی بدن به جای اینکه به سلولهای بیگانه حمله کند، سلولهای سالم بدن در ناحیه مفاصل را مورد حمله قرار خواهد داد. در نتیجه شما درد شدیدی را در زانو، مچ دست و مچ پا احساس میکنید. اگر این بیماری به موقع درمان نشود، باعث بروز مشکلات زیر خواهد شد:
- تاندونها و رباتها ضعیف و کشیده میشوند
- غشای سینوویال ضخیم خواهد شد
- سرعت فرسایش استخوانها و تغییر شکل آنها بسیار بالا میرود
- درد شدیدی را در مفاصل احساس میکنید
علائم بیماری روماتیسم
متاسفانه گاهی اوقات بیماری روماتیسم میتواند به صورت خاموش پیشروی کند و قلب شما را درگیر نماید. به همین دلیل به محض اینکه کوچکترین علائم را مشاهده کردید باید به متخصص مراجعه کنید تا اگر ابتلای شما به بیماری روماتیسم تأیید شد، هر چه زودتر تستهای لازم را انجام دهید؛ میزان پیشروی بیماری مشخص شود و بهترین روش درمان برای شما اجرا گردد. علائم بیماری روماتیسم به شرح زیر میباشد:
- مفاصل بدن شما متورم، دردناک و حتی گرم میشوند که این موضوع بیش از یک ماه ادامه خواهد داشت
- زمانی که از خواب بیدار میشوید و یا در مواقعی که تحرک زیادی ندارید، احساس میکنید مفاصل سفت شده و به سختی میتوانید آنها را تکان دهید. به ویژه در هنگام صبح، چنین اتفاقی بیشتر رخ میدهد و تقریباً نیم ساعت زمان لازم است تا مفاصل شما به حالت عادی برگردند
- به تدریج اشتهای شما کاهش خواهد یافت
- احساس خستگی و تب شدید دارید
- اندامهای پایینی بدن شما احساس بیحسی و گزگز شدن دارند
- قدرت حرکت مفاصل شما به تدریج کم میشود
اگر بیماری پیشروی کند و شما درمان را انجام نداده باشید، علائم زیر بروز خواهند کرد:
- میزان خستگی بسیار افزایش مییابد
- درد واقعاً طاقتفرسا خواهد شد
- تب همیشگی با شما همراه میشود
- به صورت ناگهانی وزن شما کم میشود
- احساس ضعف و بیحالی دارید
- خشکی بسیار شدید در مفاصل احساس میشود
روند پیشروی بیماری روماتیسم
روماتیسم مفصلی ابتدا مفاصل کوچک شما را تحت تاثیر قرار خواهد داد. بنابراین شما در ابتدا دردهایی را در کف دست، انگشتان دست و انگشتان پا احساس میکنید. سپس به تدریج مچ دست، مچ پا، زانو، آرنج و شانههای شما درگیر میشود. در ۴۰ درصد از افراد ممکن است این بیماری اندامهای دیگر همانند چشم، قلب، ریه، مغز استخوان و بافتهای عصبی را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
علل ابتلا به روماتیسم
ما همیشه بر این نکته تاکید داشتهایم که پیشگیری بهتر از درمان است. پس وقتی بدانید در چه شرایطی احتمال ابتلا به روماتیسم افزایش میشود، از خود مراقبت بیشتری خواهید داشت. به طور کلی چند عامل میتواند شما را درگیر با روماتیسم کند:
- سن
با افزایش سن احتمال ابتلا به بیماری روماتیسم افزایش خواهد یافت. به خصوص در افراد بالاتر از ۶۰ سال، این بیماری بیشتر خطرساز میشود.
- جنسیت افراد
در زنان احتمال ابتلا به بیماری روماتیسم، ۲ تا ۳ برابر مردان است.
- ژنتیک
متاسفانه بیماری روماتیسم زمینه ژنتیکی نیز دارد. پس اگر یکی از والدین قبلا درگیر این بیماری بوده است، احتمال ابتلای شما به روماتیسم نیز بالا میرود.
- مصرف دخانیات
تحقیقات نشان داده است افرادی که سیگار میکشند و یا هر نوع دخانیات دیگر مصرف میکنند، بیشتر از سایر افراد در معرض روماتیسم قرار میگیرند و روماتیسم در بدن آنها حادتر میشود.
- شرایط محیطی
ابتلا به بیماریهای عفونی بسیار سخت، نداشتن تغذیه مناسب به خصوص در دوران کودکی، سیگار کشیدن مادر در دوران بارداری و… همه این عوامل باعث ابتلای فرد به روماتیسم میشود.
آزمایش های تشخیص بیماری روماتیسم
به محض اینکه علائم بیماری در بدن شما مشاهده شد، متخصص تستهایی را تجویز میکند تا مطمئن شود آیا واقعاً درگیر این بیماری شدهاید و اگر نتیجه مثبت است، چه اندازه بیماری پیشروی کرده است. آزمایشاتی که باید انجام دهید شامل موارد زیر میباشند:
آزمایش خون
هدف از انجام آزمایش خون این است که مشخص شود آیا التهابی در بدن رخ داده است یا نه. در واقع آزمایش خون نمیتواند به طور قطعی ثابت کند شما درگیر بیماری روماتیسم شدهاید بلکه نشان میدهد التهابی در بدن وجود دارد یا نه. در صورت تایید آزمایش خون، اکنون باید سایر تستهایی روماتیسم را انجام دهید. در افرادی که مبتلا به روماتیسم هستند، میزان رسوب گلبولهای قرمز و همچنین سطح پروتئین واکنشی به نام فاکتور روماتوئید افزایش مییابد. این فاکتورها در آزمایش خون اندازهگیری خواهند شد. اگر میزان فاکتور روماتوئید از ۱۵ واحد در میلیلیتر بیشتر شد، متخصص به ابتلا به روماتیسم شک میکند. اما با قطعیت نمیتواند در این مورد صحبت کند چون بالا بودن این فاکتورها میتواند نشان دهنده بیماریهای دیگر همانند نقرس، عفونتهای طولانی، سل، لوپوس، دیابت و… موارد باشد. اما اگر میزان فاکتور روماتوئید منفی شد، نشان میدهد که شما درگیر روماتیسم مفصلی نیستید.
انجام تصویربرداری از مفاصل
در صورتی که نتیجه آزمایش خون مثبت شد، اکنون باید برای اطمینان از ابتلا به روماتیسم و ردیابی میزان پیشرفت این بیماری، تصویربرداریهایی انجام شود که برای این منظور، متخصص آزمایشهای MRI، سونوگرافی، سیتی اسکن و عکس ساده رادیولوژی را تجویز خواهد کرد.
نمونهبرداری از مفاصل
در حین آزمایش، متخصص باید از مایع سینوویال یا مایع مفصلی نمونهبرداری انجام دهد و با تستهایی همانند رنگآمیزی، بررسی تعداد سلولها، کشت و ارزیابی مایع مفصلی، مشخص کند که آیا التهابی در مفصل اتفاق افتاده و آیا بیماری روماتیسم پیشرفت کرده است یا نه.
کلام آخر
در صورتی که شما مشکوک به روماتیسم هستید، باید به آزمایشگاههای مجهز مراجعه کنید تا کلیه تستهای مربوط به روماتیسم با دقت بالا و با تجهیزات پیشرفته انجام شوند. آزمایشگاه نارون به عنوان یکی از بهترین آزمایشگاههای تهران، حتی خدمات در منزل را نیز برای شما ارائه میکند. امکان انجام برخی از تست ها و آزمایش در منزل وجود دارد. کافی است با آزمایشگاه تماس بگیرید. در صورت امکان، کادر درمان حرفهای ما به منزل مراجعه کرده و تستها را برای شما انجام خواهند داد. نتیجه توسط متخصصان تفسیر میشود و به صورت آنلاین در اختیار شما قرار میگیرد.