بیماری های کبدی بنا به دلایل مختلفی مثل ژنتیک، سبک غذایی ناسالم، مصرف الکل، ویروس، چاقی و… ایجاد میشوند و از آنجایی که کبد یکی از مهمترین اندامهای بدن است، آسیبها و بیماریهای آن میتوانند خطرناک باشند. کبد در سمت راست بدن، در سمت راست معده، بخش راست و فوقانی شکم و زیر دیافراگم قرار دارد و دومین اندام بزرگ در بدن است. این اندام حیاتی، وظیفه دارد که مواد سمی را از خون دفع کند و میزان قند خون سالم را حفظ نماید همچنین وظیفه انعقاد خون هم به عهده کبد است. البته، وظایف کبد در بدن بیشتر از این موارد است به طوری که گفته میشود بیش از 500 وظیفه حیاتی در بدن دارد. در ادامه این مطلب همراه ما باشید تا با انواع بیماری های کبد، علت این بیماریها، روش تشخیص و درمان آنها، به طور کامل آشنا شوید.
آشنایی با اندام کبد و وظایف آن
کبد در بدن یکی از اندامهای اصلی و حیاتی محسوب میشود زیرا وظایف بسیار مهمی دارد مثل دفع مواد سمی از خون، تامین میزان قند خون سالم، کمک به انعقاد خون و… وظایف کلی این اندام در بدن، عبارتند از:
- تولید صفرا: کبد، مسئول تولید مایعی به نام صفرا است. این مایع به گوارش و جذب چربیها در روده کوچک کمک میکند.
- تولید آلبومین: وظیفه دیگر کبد، تولید پروتئینی به نام آلبومین است که این پروتئین از نفوذ مایعات موجود در خون به بافتهای اطراف جلوگیری میکند همچنین وظیفه جابجایی هورمونها، ویتامینها و آنزیمهای کل بدن را به عهده دارد.
- تصفیه خون: تمام جریان خون خروجی از شکم و رودهها از کبد عبور میکند تا مواد سمی و مضر آنها توسط کبد دفع شوند.
- تنظیم آمینواسیدها: کبد، مسئول تنظیم آمینواسیدها نیز میباشد و تولید به اندازه پروتیئنها وابسته به مقدار اسیدآمینه هاست.
- تنظیم انعقاد خون: از وظایف اصلی کبد، تنظیم انعقاد خون است که از طریق ویتامین K انجام میگیرد.
- ذخیره سازی ویتامین و مواد معدنی: کبد به ذخیره سازی انواع ویتامینها و مواد معدنی هم کمک میکند مثل ویتامین آ، دی، ای، کا و ب ۱۲، آهن و مس
- و…
همانطور که مشاهده میکنید، وظایف کبد بسیار مهم و اساسی هستند پس بیمار شدن این اندام میتواند باعث مشکلات بسیاری برای بدن شود.
انواع بیماریهای کبد
بیماریهای کبد شامل انواع مختلفی هستند که در این بخش میخواهیم معرفی کنیم:
کبد چرب
رایجترین بیماری مربوط به کبد که اکثر شما با آن آشنا هستید، بیماری کبد چرب میباشد. در این بیماری، کبد چرب شده است که علت آن نیز چاقی و اختلالات چربی خون میباشد. همچنین مصرف مشروبات الکلی، نداشتن رژیم غذایی سالم، مصرف بعضی داروها مثل داروهای حاوی کورتون مثل پردنیزولون، بی احتیاطی در مصرف هورمونها، دیابت و… باعث کبد چرب میشوند.
بیماری کبد چرب شامل چند نوع کبد چرب گرید 1، گرید 2 و گرید 3 میباشد. کسانی که رژیم غذایی ناسالم و پر از قند دارند، در معرض کبد چرب گرید 1 هستند و اگر این بیماری درمان نشود ضمن اینکه فرد مصرف بیش از اندازه چربی، قند و الکل داشته باشد، ممکن است به بیماری کبد چرب گرید 2 مبتلا شود. عدم توجه به بیماری کبد چرب گرید 2 و 1و ادامه دادن به رژیم غذایی ناسالم، فرد را در معرض بیماری کبد چرب گرید 3 قرار خواهد دارد و درمان هم سختتر خواهد شد.
به جزء 3 گرید کبد چرب، این بیماری به چند نوع دیگر هم وجود دارد از جمله آنکه:
- بیماری کبد چرب الکلی: این بیماری به علت مصرف بیش از حد الکل ایجاد میشود. اعتیاد به الکل میتواند فرد را در معرض بیماریهای خطرناکتر سیروز کبدی و سرطان کبد هم قرار دهد.
- بیماری کبد چرب غیرالکلی: این بیماری خود شامل دو نوع کبد چرب ساده و استئاتوهپاتیت غیر الکلی است. در حالت اول، مقدار کمی چربی توسط کبد تولید میشود و وضعیت کبد فرد خیلی حاد نیست اما در حالت استئاتوهپاتیت غیر الکلی، بافت کبدی آسیب میبیند و دچار التهاب میشود. این بیماری اگر پیشرفت کند، فرد در معرض سیروز و سرطان کبدی قرار میگیرد.
- کبد چرب بارداری: بیماری نادر کبد چرب بارداری معمولاً در خانمهایی که دوقلو باردار هستند، دیده میشود. این بیماری با علائمی مثل خستگی شدید، خواب آلودگی، بی اشتهایی، درد قسمت بالای شکم و… همراه است.
بیشتر بخوانید: مهمترین علائم کبد چرب چیست؟
سیروز یا تنبلی کبد
از انواع بیماری های کبدی، سیروز یا تنبلی کبد است. در این بیماری، بافت کبد دچار التهاب مزمن میشود و با ملتهب شدن بافت کبد، تخریب بافتی و آسیب دیدگی اتفاق میافتد. کبد برای بازسازی بافتهای تخریب شده، تلاش میکند اما اگر این فرایند بازسازی به صورت مکرر انجام شود، ساختار منظم کبد از بین خواهد رفت و در نتیجه، فرد مبتلا به سیروز کبدی خواهد شد.
علت بیماری سیروز یا تنبلی کبد میتواند درگیر شدن به هپاتیتهای ویروسی هم باشد اما عوامل دیگری مثل کبد چرب، اعتیاد به الکل، انسداد وریدهای کبدی، مصرف داروهای سمی، بیماری ویلسون و… در ایجاد این بیماری موثر هستند.
برای درمان بیماری سیروز کبدی هیچ روش قطعی وجود ندارد اما میتوان با شناخت علت بیماری، از پیشرفت سیروز کبدی جلوگیری کرد به طور مثال اگر علت بیماری، ابتلا به بیماری ویلسون هم باشد و تشخیص هم سریع باشد، میتوان تا حد زیادی مانع پیشرفت بیماری شد.
بیماری اتوایمیون کبد
اتوایمیون کبد یا خود ایمنی کبد از انواع بیماری های کبد است. در این بیماری، کبد مورد حمله سلولهای ایمنی بدن قرار میگیرد و به عنوان عضو بیگانهای که باید از بین برود، به آن حمله میشود. حمله سیستم ایمنی به کبد باعث ایجاد التهاباتی در این اندام میشود و علائمی را هم برای فرد به همراه خواهد داشت. بیماری اتوایمیون کبد، خیلی شایع نیست و کسانی هم که به این بیماری مبتلا میشوند، معمولاً تا مدتها هیچ علائمی ندارند.
سرطان کبد
سرطان کبد، از خطرناکترین بیماری های کبدی است که در آن، سلولهای کبدی اقدام به رشد سلولهای سرطانی میکنند و شکل سلولها تغییر میکند. زمانی که کبد سرطانی میشود، قادر به انجام وظایف مثل سم زدایی نخواهد بود. البته سرطان کبد شامل دو نوع اولیه و ثانویه است و با تشخیص زودهنگام و اقدام به موقع برای درمان، میتوان از شدیدتر شدن بیماری جلوگیری کرد. از علائم سرطان کبد عبارتند از:
- کاهش اشتها
- زردی پوست
- بیحالی
- تهوع و استفراغ
- تب
- خستگی و ضعف جسمانی
- و…
فیبروز کبدی
فیبروز کبدی، بیماری شایع دیگر مربوط به این اندام است که اگر در مراحل پیشرفت باشد، ممکن است زمینهساز بیماریهای خطرناکتری مثل سیروز کبدی یا سرطان کبد شود. در این بیماری، کبد مدام زخم میشود و دائماً در حال ترمیم خود است اما در اثر ترمیمهای مداوم، بافت کبد از بین میرود و فیبروز میشود. از دلایل ابتلا به این بیماری، کبد چرب الکلی و غیرالکلی است و علائمی که دارد، عبارتند از:
- تورم اندامها
- زردی پوست و چشم
- بیحالی
- خستگی
- درد شکمی
- تهوع
- و…
تشخیص بیماری های کبد
اگر علائم مشکوک ابتلا به هر یک از بیماری های کبد را دارید، هر چه سریعتر برای تشخیص بیماری و در ادامه برای درمان بیماری خود اقدام کنید. پزشک متخصص برای تشخیص نوع بیماری کبد شما، آزمایشات مختلفی را تجویز میکند که شامل موارد زیر هستند:
- شمارش کامل خون (CBC)
- ارزیابی سطح آمونیاک خون
- سیتیاسکن
- امآرآی
- نمونه برداری از کبد
- سونوگرافی
- و…
با بررسی جواب آزمایشهای فوق میتوان عملکرد کبد، آنزیمهای کبدی، سطح پروتئینها و بعضی دیگر از فاکتورها را بررسی کرد و در صورت مبتلا بودن به بیماری، روش درمانی مناسب به کار گرفته خواهد شد.
بیشتر بخوانید: تشخیص کبد چرب در منزل
روش درمان بیماریهای کبد
روش درمان بیماریهای کبد بستگی به نوع بیماری، شدت بیماری، تشخیص پزشک، سوابق پزشکی، سن و شرایط بیمار دارد. همچنین بعضی از بیماری های کبدی قابل درمان نیستند و فقط باید با پیروی از رژیم غذایی و سبک زندگی سالم، بیماری را مدیریت کرد اما بعضی دیگر از بیماریها را میتوان درمان کرد. به طور مثال، برای درمان بیماری سیروز کبدی معمولاً دارو تجویز میشود و بیمار باید از مصرف غذاهای حاوی سدیم و همچنین مصرف قرصهای ادرار آور خودداری کند.
مراجعه به آزمایشگاه نارون برای انجام آزمایشات مربوط به بیماری های کبد
تشخیص درست بیماری های کبدی فقط با انجام آزمایشات دقیق ممکن است و شما باید با مراجعه به آزمایشگاهی که تجهیزات کافی دارد و به صورت تخصصی فعالیت میکند، آزمایشهای تجویز شده توسط پزشکتان را انجام دهید. آزمایشگاه نارون با استانداردترین تجهیزات میتواند آزمایشات شما را کاملاً دقیق انجام دهد و جوابدهی سریع هم دارد. میتوانید با مراجعه به این آزمایشگاه، آزمایش دهید و اگر هم تمایل داشته باشید، امکان استفاده از خدمات آزمایش و نمونه گیری در منزل را هم دارید. لطفاً برای دریافت اطلاعات بیشتر، با آزمایشگاه تماس بگیرید.
