متاسفانه یکی از بیماریهایی که در یک دهه اخیر در بین ایرانیها رایج شده است، بحث ابتلا به کبد چرب گرید ۲ میباشد. کبد دومین عضو بزرگ بدن است که نقش حیاتی را در سلامت بدن ایفا میکند. اکنون اگر شما دچار کبد چرب گرید ۲ شوید، سلامتی شما به شدت به خطر خواهد افتاد. در این مطلب نشانههای ابتلا به این بیماری و روش های درمان کبد چرب گرید ۲ را با یکدیگر بررسی خواهیم کرد. پس با ما همراه باشید.
مراحل ابتلا به کبد چرب گرید ۲
به طور کلی کبد چرب انواع مختلفی دارد که یکی از رایجترین آنها، کبد چرب گرید ۲ یا کبد چرب غیر الکلی میباشد. این بیماری در بین افرادی که دچار چاقی و اضافه وزن هستند بسیار رایج است. مراحل پیشرفت بیماری به شرح زیر میباشد:
1- ابتدا کبد ملتهب شده و بافت آن آسیبپذیر میگردد. در این صورت کبد در مرحله استئاتوهپاتیت قرار دارد.
2- در مرحله دوم، در محل آسیبدیدگی یک بافت اسکار تشکیل میشود که به این مرحله، فیبروز میگویند.
3- در مرحله سوم بافت اسکار جایگزین بافت سالم خواهد شد که در نتیجه کبد به مرحله سیروز کبدی رسیده است.
لازم است این نکته را بیان کنیم که همه افراد مبتلا به کبد چرب در معرض ابتلا به بیماریهای قلبی، عروقی، سکتههای مغزی و قلبی قرار دارند. به همین دلیل اولین علائمی که مشاهده کردید، باید برای درمان اقدام نمایید.
بیشتر بخوانید: مهمترین علائم کبد چرب
چه کسانی مستعد ابتلا به کبد چرب گرید ۲ هستند؟
از آنجایی که همواره پیشگیری بهتر از درمان است، بنابراین باید بدانید چه افرادی بیشتر از بقیه مستعد ابتلا به کبد چرب هستند تا با مراقبت از خود در دام این بیماری گرفتار نشوید:
1- افرادی که در طی یک رژیم غذایی سنگین، کاهش وزن بسیار سریع و شدیدی داشتهاند.
2- افراد مبتلا به بیماریهای عفونی همانند هپاتیت C
3- خانمهای باردار
4- افراد مبتلا به اضافه وزن
5- افراد مبتلا به سندروم متابولیک همانند دیابت، فشار خون بالا و یا کلسترول
6- افراد مبتلا به سطح گلیسیرید بالا
7- مبتلایان به سندروم تخمدان پلیکیستیک
8- افراد مبتلا به آپنو خواب
9- افراد مبتلا به کم کاری تیروئید
10- مبتلایان به دیابت نوع ۲
11- افرادی که مجبور هستند داروهای استروئیدی مصرف کنند.
چگونه متوجه شویم دچار کبد چرب گرید ۲ شدهایم؟
اگر علائم زیر را مشاهده کردید در اولین زمان ممکن به متخصص مراجعه کنید و آزمایشات لازم را انجام دهید تا اگر دچار کبد چرب گرید 2 شدهاید، درمان را شروع کنید قبل از اینکه این بیماری به مرحله خطرناک برسد:
1- ورم کردن شکم و پاها
2- عدم داشتن تمرکز ذهنی
3- کاهش وزن و بیاشتهایی در طول روز
4- داشتن حالت تهوع
5- زردی پوست و همچنین چشمها
6- ورم کردن رگهای خونی در زیر پوست
7- خستگی و بیحالی در طول روز
8- داشتن درد در قسمت بالایی سمت راست شکم
9- خارشهای پوستی
10- ابتلا به اختلالات مربوط به انعقاد خون
بررسی روشهای تشخیص ابتلا به کبد چرب گرید ۲
زمانی که این علائم را مشاهده کردید باید به متخصص مراجعه کنید تا آزمایشاتی برای شما تجویز شود و با انجام این تستها به صورت دقیق بتوان تشخیص داد آیا شما دچار کبد چرب گرید ۲ شدهاید یا نه. رایجترین تست، آزمایش مربوط به سطح آنزیمهای کبدی است. اگر آنزیمها بالا بروند، نشان میدهد که شما دچار کبد چرب گرید ۲ شدهاید. در ادامه متخصص برای اینکه تشخیص دقیقتری داشته باشد، حتماً سونوگرافی را نیز برای شما تجویز میکند.
بیشتر بخوانید: تشخیص کبد چرب در منزل
چگونه بیماری کبد چرب را درمان کنیم؟
متاسفانه داروی خاصی برای درمان بیماری کبد چرب گرید ۲ وجود ندارد و پزشک با کمک برخی از داروها و توصیههایی برای تغییر در سبک زندگی کمک میکند تا شما بتوانید علائم این بیماری را کنترل کنید. مهمترین راهکار برای درمان این بیماری این است که شما سبک زندگی خود را تغییر دهید. مسلماً خوردن غذاهای بسیار چرب، فست فودها، غذاهای فرآوری شده، نداشتن تحرک، حتی خوردن مکملهای غذایی که حاوی چربی زیادی هستند تاثیر بسیار زیادی بر روی احتمال ابتلا به بیماری کبد چرب گرید 2 و حتی پیشروی این بیماری میگذارد.
بنابراین با توجه به آنچه که گفته شد چند نکته را جدی بگیرید:
1- حتماً ورزش را در برنامه زندگی خود قرار دهید تا وزن شما همواره ثابت بماند.
2- اگر چاق هستید از رژیمهای غذایی مناسب استفاده کنید تا به صورت نرمال وزن شما کاهش یابد.
3- حتماً چربیهای اشباع را از رژیم غذایی خود حذف کنید.
4- باید میزان قند خون شما کنترل شود. پس از خوردن بیش از اندازه شیرینیجات خودداری نمایید.
5- حتماً محرکهای کبدی که شامل غذاهای فرآوری شده و فست فودها هستند را از رژیم غذایی خود حذف کنید.
6- میوهها و سبزیجات بیشتری مصرف نمایید.
7- در طول روز آب فراوان بنوشید.
8- به سراغ مواد غذایی سبوسدار بروید.
9- میتوانید از برخی از روشهای خانگی همانند سرکه سیب، لیمو، چای سبز و… استفاده کنید ولی بهتر است قبل از رفتن به سراغ روشهای خانگی، با متخصص مشورت نمایید.
عوارض عدم درمان کبد چرب گرید ۲
آیا میدانید اگر این بیماری پیشروی کند و شما نتوانید آن را مهار کنید چه اتفاقی میافتد:
1- مایعات در شکم تجمع پیدا میکند.
2- شما دچار واریس مری یا ورم وریدهای مری خواهید شد که در نهایت باعث پارگی آنها و خونریزی زیر پوستی میشود.
3- احتمال ابتلا به سرطان کبد نیز افزایش خواهد یافت.
بنا به همین دلایل اگر متخصص تشخیص داد شما باید آزمایشات کبدی را انجام دهید، این موضوع را جدی بگیرید و در صورت ابتلا به کبد چرب گرید ۲ حتماً درمان را آغاز نمایید.
رژیم غذایی برای کبد چرب گرید ۲
رژیم غذایی مفید که برای افراد مبتلا به کبد چرب گرید ۲ باید در اولویت قرار گیرند عبارتند از:
- مصرف انواع سبزیجات تازه مانند پیاز، اسفناج، کدو سبز، کاهو، هویج، بادمجان، گوجه فرنگی، شاهی و کاهو
- مصرف انواع میوه های طبیعی و تازه مانند آناناس، پرتقال، هلو، سیب، لیمو، نارنگی، آلو، کیوی، توت فرنگی و گلابی
- مصرف انواع غلات کامل همچون نان سبوس دار، برنج قهوه ای، ماکارونی و جو دوسر
- مصرف انواع حبوبات مانند نخود، لوبیا و عدس
- مصرف انواع محصولات لبنی کم چرب مانند ماست کم چرب، شیر و پنیر سفید
- مصرف پروتئین های کم چرب مانند گوشت قرمز، تخم مرغ، مرغ بدون پوست، ماهی، بوقلمون و غیره
- مصرف روغن زیتون، آووکادو، بادام زمینی، گردو و بلوط به مقدار کم
- مصرف ماهی های پرچرب مانند ماهی تن، سالامون، قزلآلا، ساردین و غیره
کبد چرب گرید ۲ در دوران بارداری
با توجه به مطالعات انجام شده، امروزه شیوع بیماری کبد چرب غیر الکلی در بانوان باردار بسیار افزایش یافته است. تشخیص زود هنگام کبد چرب در زنان باردار، برای سلامت مادر و جنین بسیار حائز اهمیت است و در صورت ابتلا نیاز به مداخله متخصص کبد دارد. کبد چرب مربوط به دوران بارداری، به دو دسته اصلی تقسیم می شود که یک مورد آن مرتبط با بیماری های مزمن کبدی که از قبل وجود داشتهاند بوده و نوع دیگر آن پس از بارداری به وجود خواهد آمد. ابتلای مادران به کبد چرب گرید ۲ نیز بسیار نادر است و در صورت عدم درمان می تواند سلامت مادر و جنین را به خطر بیندازد. از مهم ترین علائم کبد چرب گرید ۲ در دوران بارداری نیز می توان به احساس خستگی بیش از حد، احساس درد شکمی، سردرد، عدم اشتها و احساس گیجی اشاره نمود.
آیا کبد چرب گرید ۲ خطرناک است؟
به طور کلی بی توجهی به علائم کبد چرب گرید ۲ و عدم استفاده از روش های درمانی پزشکی برای کنترل و یا رفع بیماری، می تواند عوارض احتمالی بسیار زیادی را برای اندام کبد و دیگر اندام های بدن در پی داشته باشد که یکی از مهم ترین آن ها سیروز کبدی و در مراحل پایانی زخم کبد است. سیروز یکی از نگران کننده ترین عارضه های کبد چرب است که به نوبه خود می تواند امید به زندگی در افراد را کاهش داده و سبب ایجاد عوارض بسیار جدی در بدن شود. از مهم ترین این عوارض نیز می توان به موارد زیر اشاره نمود:
واریس مری
یکی از مهم ترین عوارض کبد چرب گرید ۲ در صورت پیشرفت بیماری، متورم شدن ورید های مری است. سیاهرگ مری در اثر کبد چرب گرید ۲ ممکن است در هر زمانی پاره شده و سبب ایجاد خون ریزی شود.
آسیت
به جمع شدن مایع در داخل شکم به دلیل پیشرفت کبد چرب گرید ۲، آسیت گفته می شود.
سرطان کبد
سرطان کبد یکی از جدی ترین عوارض کبد چرب گرید ۲ است که در مرحله نهایی می تواند سبب نارسایی کبدی و از کار افتادن این اندام شود.
آنسفالوپاتی کبدی
آنسفالوپاتی کبدی یک نوع اختلال مغزی بسیار پیچیده است و زمانی که بیماری کبدی تشدید می یابد، بر روی عملکرد مغز تاثیر میگذارد و دارای علائمی همچون گیجی و مشکل در تکلم است.
با توجه به این عوارض خطرناک، مبتلایان به کبد چرب گرید ۲ در صورت پیشگیری به موقع و همچنین انجام درمان های مناسب، به عوارض احتمالی این نوع بیماری مبتلا نشده و می توانند با اصلاح صحیح در رژیم غذایی و کاهش وزن، بسیاری از علائم و خطرات بیماری کبد چرب گرید ۲ را کاهش دهند.
درمان خانگی کبد چرب گرید 2
کسانی که مبتلا به بیماری کبد چرب گرید 2 هستند باید در کنار دارو درمانی، رژیم غذایی سالمی هم داشته باشند. مصرف بعضی از مواد غذایی میتواند به درمان سریعتر این بیماری کمک کند از جمله آنکه:
- سرکه سیب
استفاده از سرکه سیب میتواند باعث کاهش چربی کبد شود ضمن اینکه به کاهش وزن نیز کمک میکند. میتوانید روزانه قبل از غذا، سرکه سیب مصرف کنید و اگر هم طعم آن پسندتان نیست، مقداری آب و عسل اضافه کنید. البته حتما زیر نظر پزشک، سرکه سیب را به رژیم غذایی تان اضافه کنید.
- لیمو
لیمو هم میتواند یک درمان خانگی موثر برای کبد چرب گرید 2 باشد زیرا سرشار از آنتی اکسیدان و ویتامین C است و نقش موثری در تولید گلوتاتیون در کبد دارد. گلوتاتیون میتواند سموم موجود در کبد را از بین ببرد. پس توصیه میشود برای تنظیم چربیها و رفع سموم کبدی خود، روزانه یک لیموی تازه میل کنید.
- چای سبز
چای سبز با جلوگیری از تجمع چربی در کبد، به درمان سریعتر کبد چرب گرید 2 کمک میکند. البته در مصرف چای سبز باید احتیاط داشته باشید زیرا زیادهروی در نوشیدن آن باعث عوارض زیادی میشود.
غذاهای مضر برای بیماران مبتلا به کبد چرب
مصرف بعضی از غذاها برای کسانی که کبد چرب گرید 2 دارند، بسیار مضر است و باید در مصرف این غذاها، احتیاط داشته باشند. از جمله آنکه:
- قند و شکر
هر نوع محصول غذایی حاوی قند و شکر برای بیماران کبد چرب گرید 2 ضرر دارد مثل بستنی، کیک و بیسکوییت، نوشابه، آبنبات، شکلات و… این خوراکیها با افزایش سطح قند خون و چربی خون، منجر به تجمع چربی در کبد میشوند.
- الکل
نوشیدنیهای الکلی نیز باید به طور کلی حذف شوند. الکل باعث بیماریهای مختلف کبدی مثل سیروز می شود و تاثیر منفی در درمان کبد چرب دارد.
- غلات تصفیهشده
غلات به شکل تصفیه شده یا فراوری شده در نان سفید، برنج سفید، ماکارونی سفید و… به مقدار زیادی یافت میشوند. مصرف بیش از حد این غذاها باعث افزایش قند خون میشود و در درمان کبد چرب، اختلال ایجاد میکنند.
- گوشت قرمز
افراد درگیر به بیماری کبد چرب بهتر است مصرف گوشت قرمز را هم محدود کنند زیرا دارای مقدار زیادی چربی اشباع است و باعث افزایش چربی در کبد میشود. جایگزین بهتر گوشت قرمز، گوشت ماهی است.
آزمایش های تشخیص کبد چرب گرید 2
پزشک برای تشخیص دقیق بیماری کبد چرب گرید 2، آزمایشهای مختلفی را میتواند تجویز کند و بر اساس جواب آزمایشها، شدت بیماری را بررسی میکند. این آزمایشها به شرح زیر هستند:
- آزمایشهای خون مانند ALT ،ALP ،AST، بیلیروبین تام، آلبومین، GGT و CBC که با کاهش و افزایش مقادیر هر یک از این فاکتورها میتوان آسیبهای کبدی را تشخیص داد.
- سونوگرافی که در آن از امواج صوتی برای تولید تصاویر از کبد استفاده میشود و میتواند میزان چربی کبد را نشان دهد.
- سی تی اسکن که در آن از اشعه ایکس برای تولید تصاویر دقیقتر کبد استفاده میشود و وسعت چربی در کبد را با دقت بالاتری نسبت به سونوگرافی نشان میدهد.
- ام آر ای که شامل استفاده از امواج رادیویی و مغناطیسی برای تصویربرداری از کبد است و به تعیین درجه و وسعت چربی در اطراف کبد کمک میکند.
- فیبرو اسکن که در آن از امواج فراصوتی استفاده میشود تا میزان فیبروز و سفتی کبد مورد بررسی قرار بگیرد.
- بیوپسی کبد که شامل نمونه برداری کوچک از بافت کبد میباشد تا زیر میکروسکوپ بررسی شود. این روش، دقیقترین آزمایش برای تشخیص کبد چرب است.
- الاستوگرافی مغناطیسی (MRE) که ترکیبی از روشهای ام آر آی و فیبرو اسکن است.
انواع آزمایشهای خون برای تشخیص کبد چرب
از آزمایشات اصلی برای تشخیص کبد چرب، آزمایش خون است که با این ازمایش میتوان فاکتورهای مختلفی از خون را بررسی کرد و میزان آسیب کبدی را تشخیص داد. انواع آزمایشهای خون برای تشخیص کبد چرب به شرح زیر هستند:
- آزمایش آلانین آمینوترانسفراز (ALT): در این آزمایش، سطح آنزیم ALT بررسی میشود و در صورت افزایش سطح این آنزیم، احتمال آسیب کبدی وجود دارد.
- آزمایش آلکالن فسفاتاز (ALP): در این آزمایش، سطح آنزیم ALP که در کبد وجود دارد، ارزیابی میشود و افزایش سطح آن میتواند نشان از مشکلات کبدی باشد.
- آسپارتات آمینوترانسفراز (AST): در این آزمایش، سطح آنزیم AST را بررسی میکنند زیرا افزایش آن در کبد، نشاندهنده آسیبهای کبدی است.
- آزمایش گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT): در این ازمایش هم با بررسی سطح GGT، آسیبهای کبدی یا بیماریهای صفراوی را میتوان تشخیص داد.
کلام آخر
اگر شما به عنوان یک شهروند ساکن در تهران به دنبال بهترین آزمایشگاه در تهران هستید تا تستها و آزمایشات کبد چرب را انجام دهید، میتوانید به سراغ آزمایشگاه نارون بروید. این آزمایشگاه مفتخر است اعلام نماید که آزمایشات در منزل را نیز انجام میدهد. ما در صورتی که بتوانیم، آزمایش در منزل شما را انجام خواهیم داد، اما در برخی از موارد نیاز است که شما حضوراً مراجعه کنید. در نهایت نتیجه تست با تفسیر کامل به صورت آنلاین در اختیار شما قرار میگیرد.