آزمایش CBC که به اسم آزمایش شمارش کامل خون نیز شناخته میشود، تستی ساده اما پر کاربرد برای تشخیص طیف وسیعی از بیماریهاست. با انجام دادن این آزمایش میتوان افزایش یا کاهش تعداد گلبولهای خون را بررسی کرد و با تفسیر جواب آزمایش و همچنین بررسی علائمی که فرد نشان میدهد، بیماری را تشخیص داد. این آزمایش میتواند به تشخیص انواع مشکلات خونی مانند سرطان خون نیز کمک کند و بیماریهایی مثل کم خونی را نیز قابل تشخیص میکند. اگر شما هم میخواهید درباره آزمایش CBC یا آزمایش شمارش کامل خون اطلاعات کاملی کسب کنید، پس لطفا ادامه این مطلب را مطالعه کنید.
آزمایش CBC یا آزمایش شمارش کامل خون
آزمایش CBC یکی از رایجترین آزمایشهای خون است که با هدف شمارش کامل خون، انجام میگیرد. پزشک این آزمایش را برای افراد مشکوک به بیماریهای مختلف تجویز میکند تا با بررسی تعداد گلبولهای خون، نوع بیماری و شدت آن را تشخیص دهد. البته میزان طبیعی گلبولهای خون در افراد مختلف بر اساس سن و جنسیت آنها متفاوت است و باید علائمی که فرد نشان میدهد نیز مورد بررسی قرار بگیرند تا تشخیص قطعیتری داشت.
اگر شما هم تب و دردهای غیرعادی دارید، توصیه میشود به پزشک مراجعه کنید تا برای شما آزمایش CBC تجویز کند. این آزمایش، تست کاملی است که بهتر است به صورت سالیانه برای بررسی سلامت فردی، انجام گیرد. بیماریهایی مثل کم خونی، انواع سرطان خون، عفونت ها و… با آزمایش CBC قابل تشخیص هستند و چندین پارامتر در جواب آزمایش بررسی میشوند مانند گلبولهای قرمز خون، گلبولهای سفید خون، پلاکت خون و…
بیماریهای قابل تشخیص با آزمایش شمارش کامل خون
با انجام آزمایش شمارش کامل خون، میتوان از وجود طیف وسیعی از بیماریها مطلع شد. در این بخش میخواهیم به چند مورد از این بیماریها اشاره کنیم:
لنفوم هوچکین
لنفوم هوچکین یکی از انواع سرطان خون است که به آن، سرطان لنفوم نیز گفته میشود. این بیماری میتواند هر یک از سیستمهای لنفاوی بدن را درگیر کند و عملکرد گلبولهای سفید موجود در خون را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. برای تشخیص قطعی بیماری لنفوم هوچکین، آزمایش CBC میتواند مفید باشد.
کم خونی
بیماری کم خونی را میتوان با انجام آزمایش شمارش کامل خون، تشخیص داد. در این بیماری، خون توان انتقال اکسیژن را ندارد و سطح هموگلوبین خون که انتقال دهنده اکسیژن به گلبولهای قرمز است، کاهش مییابد. در صورتی که سطح هموگلوبین خون کم شود، گلبولهای قرمز نمیتوانند اکسیژن مورد نیاز برای ادامه حیات بافتها را تامین کند و فرد علائم مختلفی نشان میدهد.
سرطان خون لوسمی
برای تشخیص سرطان خون، آزمایش شمارش کامل خون تجویز میشود. در بیماری سرطان خون یا لوسمی، بافتهای خون ساز بدن درگیر میشوند که شامل مغز استخوان و سیستم لنفاوی بدن هستند همچنین گلبولهای سفید را هم درگیر میکند. پزشک برای اطمینان از وجود بیماری، آزمایش CBC را برای فرد تجویز مینماید.
غلظت خون
افرادی که مشکوک به غلظت خون هستند، بهتر است که آزمایش شمارش کامل خون انجام دهند. برای تشخیص این بیماری، فاکتور HCT در جواب آزمایش بررسی میشود و اگر مقدار آن از حد نرمال بیشتر باشد، یعنی درصد گلبولهای قرمز در خون زیاد است و فرد مبتلا به غلظت خون میباشد.
پارامترهای قابل اندازه گیری با آزمایش شمارش کامل خون
در این نوع از آزمایش خون، پارامترهای مختلفی اندازه گیری میشوند از جمله آنکه:
- گلبولهای سفید: این گلبولها نقش دفاع کننده را در بدن دارند و از ارگانهای مختلف بدن در برابر بیماریها و عفونتها، حفاظت میکنند.
بیشتر بخوانید: آزمایش WBC و میزان نرمال آن
- گلبولهای قرمز: این گلبولها وظیفه اکسیژن رسانی به بافتهای بدن را بر عهده دارند.
- هماتوکریت: هماتوکریت، پارامتری است که نسبت گلبولهای قرمز به کل حجم خون را مشخص میکند.
- پلاکتها: نقش پلاکتها در خون، لخته کردن خون در فرایند انعقاد خون است تا خونریزی سریعتر متوقف شود.
- هموگلوبین: هموگلوبین موجود در گلبولهای قرمز، نقش اصلی را در اکسیژن رسانی ایفا میکنند.
تمام پارامترهای فوق باید در حد معینی در خون وجود داشته باشند و اگر مقدار آنها بیشتر یا کمتر از حد طبیعی باشد، نشان از وجود یک بیماری است.
هدف از تجویز آزمایش CBC
آزمایش CBC به اهداف مختلفی توسط پزشک تجویز میشود از جمله آنکه:
- بررسی و تشخیص بیماریهای مختلف: هدف اصلی از تجویز آزمایش CBC، بررسی و تشخیص بیماریهای مختلف است. اگر فرد دارای علائمی مثل ضعف، تب، خستگی، التهاب، خونریزی یا کبودی باشد، این آزمایش برای او تجویز میشود.
- بررسی سلامت عمومی: گاهی فرد به هیچ بیماری مبتلا نیست اما پزشک برای یک ارزیابی کلی از سلامت عمومی فرد، آزمایش CBC را تجویز مینماید.
- کنترل بیماری: کسانی که مبتلا به بیماریهای مرتبط با خون هستند، مرتبا باید آزمایش CBC را انجام دهند تا وضعیت آنها مدام توسط پزشک کنترل شود.
- کنترل درمان: بیمارانی که دارو مصرف میکنند ممکن است تعداد گلبولهای خون آنها کمتر یا بیشتر شود به همین دلیل باید آزمایش CBC را انجام دهند تا روند درمان آنها تحت کنترل باشد.
شرایط و نحوه انجام آزمایش شمارش کامل خون
آزمایش شمارش کامل خون به سادگی و به صورت نمونهگیری، انجام میشود. در این آزمایش، از یک سوزن برای خونگیری از ورید بازو یا دست استفاده میشود و نمونه خون به آزمایشگاه فرستاده میشود. فرد برای انجام تست CBC، نیاز نیست که ناشتا باشد و میتواند مثل همیشه غذا بخورد. البته اگر در کنار نمونه خون باید آزمایشهای اضافی هم انجام شود، شاید لازم به ناشتا بودن باشد که در این صورت، پزشک اطلاع میدهد.
جواب آزمایش CBC طبیعی
بعد از اعلام جواب آزمایش CBC، باید نزد دکتر خود مراجعه کنید تا جواب را تفسیر کند. مقدار نرمال سلولهای خونی باید به صورت زیر باشد:
گلبولهای سفید (WBC) نرمال
- ۴۵۰۰ تا ۱۱۰۰۰ سلول در هر میکرولیتر خون مردان
- ۴۵۰۰ تا ۱۱۰۰۰ سلول در هر میکرولیتر خون زنان
گلبولهای قرمز (RBC) نرمال
- ۴/۵ میلیون تا ۵/۹ میلیون سلول در هر میلیلیتر خون در مردان
- ۴/۱ میلیون تا ۵/۱ میلیون سلول در هر میلیلیتر خون در زنان
هموگلوبین (Hb) نرمال
- ۱۴ تا ۱۷/۵ گرم در دسیلیتر (gm / dL) در خون مردان
- ۱۲/۳ تا ۱۵/۳ گرم در دسیلیتر در خون زنان
هماتوکریت (HCT) نرمال
- ۴۱/۵ درصد تا ۵۰/۴ در خون مردان
- ۳۵/۹ درصد تا ۴۴/۶ درصد در خون زنان
حجم متوسط گلبولهای قرمز (MCV) نرمال
- ۸۰ تا ۹۶ در خون مردان
- ۸۰ تا ۹۶ در خون زنان
میزان پراکندگی حجم گلبولهای قرمز (RDW) نرمال
- ۱۵/۶ تا ۱۱/۸ در خون مردان بالغ
- ۱۵/۵ تا ۱۱/۹ درصد در خون زنان بالغ
پلاکت (PLT) نرمال
- ۱۵۰،۰۰۰ تا ۴۵۰،۰۰۰ در هر میلیلیتر خون مردان
- ۱۵۰،۰۰۰ تا ۴۵۰،۰۰۰ در هر میلیلیتر خون زنان
البته بستگی به سن، جنسیت و شرایط جسمی فرد هم دارد و نرمال بودن تعداد سلولهای خونی شما را پزشک باید تعیین کند.
عوامل موثر بر نتایج آزمایش شمارش کامل خون
ممکن است غیر طبیعی بودن جواب آزمایش CBC ، لزوما به دلیل بیماری نباشد زیرا بعضی موارد باعث تاثیر منفی بر آزمایش میشوند از جمله آنکه:
- نوع رژیم غذایی
- میزان فعالیت جسمی
- مصرف داروهای خاص
- پریود بودن در زمان آزمایش
- و…
انجام آزمایش شمارش کامل خون با آزمایشگاه نارون
برای انجام آزمایش CBC، ضرورتی ندارد که حتما به آزمایشگاه مراجعه کنید و میتوانید نمونهگیری خون را در منزل خود نیز انجام دهید. آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون به عنوان مجهزترین آزمایشگاه، خدمات آزمایش در منزل را نیز ارائه میدهد. شما میتوانید برای استفاده از خدمات آزمایش در منزل، با آزمایشگاه تماس بگیرید و درخواستی برای اعزام تکنسین نمونهگیر به منزل خود داشته باشید. پس از هماهنگیهای لازم، تکنسین به همراه لوازم نمونهگیری به محل شما خواهد آمد و نمونه خون گرفته شده، به آزمایشگاه منتقل خواهد شد. همچنین، جواب آزمایش شما نیز به زودی بر روی سایت قرار داده میشود.