اصطلاح ناباروری به عنوان ناتوانی زنان در باردار شدن و تکمیل پروسه بارداری پس از یک سال زندگی زناشویی در سن پایین ۳۵ سال تعریف می شود. دلایل بسیار متعددی نیز بر ناباروری زنان تاثیر گذار هستند که یک سوم این دلایل مرتبط با وجود مشکلات در دستگاه تناسلی زنان می باشد. به بیان دیگر می توان گفت که ناباروری به معنای عدم ایجاد بارداری بالینی پس از ۱۲ ماه رابطه جنسی زناشویی منظم و محافظت نشده در سنین پایین ۳۵ سال در زنان است که آزمایش ناباروری زنان برای تشخیص و درمان این دسته از افراد به تجویز پزشک انجام می شود.
در حال حاضر نیز جمعیت ناباروری نسبت به زمان گذشته به دلایل متعددی همچون رژیم غذایی نامناسب و همچنین سبک غلط زندگی افزایش یافته و در کشور های توسعه یافته از هر ۴ زن، ۱ زن مبتلا به ناباروری می باشد که از طریق آزمایش های متعددی قابل تشخیص و درمان است.
دلایل ناباروری در زنان
یکی از مهم ترین دلایل ناباروری در زنان، افزایش سن است. زنان بالای ۳۵ سال نسبت به زنان ۳۰ سال و پایین تر، بیشتر مستعد ابتلا به مشکلات ناباروری هستند. البته لازم به ذکر است که فاکتورها و دلایل دیگری نیز در ایجاد ناباروری در زنان تاثیر گذار هستند که از مهمترین این علل ها می توان به موارد زیر اشاره نمود:
مشکلات رحم
یکی از مهم ترین عوامل تأثیر گذار در ایجاد ناباروری زنان، مشکلات رحم است. اندام رحم نقش بسیار مهمی را در باروری ایفا کرده و تخمک بارور شده با لانه گزینی در آن، در طی پروسه ای تبدیل به جنین میشود. مشکلات رحم از جمله چسبندگی و پولیپ، می توانند از مهم ترین دلایل ناباروری در زنان باشند.
مشکلات لوله های فالوپ
لوله های فالوپ در زنان، وظیفه انتقال تخمک ها از تخمدان ها به رحم را برعهده دارند. بنابراین وجود هرگونه مشکل در این لوله ها می تواند از دلایل ناباروری باشد. مهم ترین مشکلات لوله فالوپ نیز شامل:
انسداد لوله فالوپ
که می تواند مانع از ایجاد لقاح و جفت شدن تخمک با اسپرم شود. آندومتریوز، جراحی های قبلی و یا عفونت از مهم ترین دلایل انسداد لوله و ایجاد ناباروری هستند.
زخم و التهاب لوله فالوپ
التهاب در لوله های فالوپ نیز عملکرد طبیعی لوله را مختل کرده و حرکت تخمک به داخل رحم را با مشکل مواجه می کند.
حاملگی خارج از رحم
یکی دیگر از مشکلات لوله فالوپ، لانه گزینی تخمک بارور شده در لوله به جای رحم است که می تواند آسیب بسیار جدی برای لوله و دیگر اندام های حیاتی باشد.
مشکلات تخمک گذاری
عوامل بسیار متعددی همچون سندرم تخمدان پلی کیستیک، مشکلات تیروئید، به هم خوردن تعادل هورمون ها و همچنین رژیم غذایی نامناسب می تواند در روند تخمک گذاری تأثیر گذاشته و با اختلال در آن، سبب ایجاد ناباروری در زنان شود.
بیشتر بخوانید: علائم بالا بودن هورمون مردانه در زنان
کیفیت پایین و تعداد کم تخمک ها
یکی دیگر از مهم ترین دلایل ایجاد ناباروری در بانوان، کیفیت پایین تخمک ها و یا تعداد کم آن ها برای ایجاد لقاح و تبدیل جنین است. این مسئله در زنان بالای ۳۵ سال، مصرفکنندگان بیش از حد الکل و دخانیات و همچنین کسانی که دارای عوامل ژنتیکی هستند، بسیار بیشتر خواهد بود.
تشخیص اولیه ناباروری در زنان
اولین روش تشخیص ناباروری در زنان، انجام معاینات لگن و سونوگرافی توسط پزشک متخصص زنان است. این نوع معاینات به پزشکان اجازه می دهد که سلامت لوله های فالوپ، رحم و همچنین تخمدان ها را ارزیابی کرده و هرگونه ناهنجاری رحم، فیبروم، پولیپ، پوشش آندومتر، اسکار و غیره را بررسی کنند. اندازه و سلامت عملکرد رحم و تخمدان ها نیز با توجه به سن بانوان در این روش بررسی شده و برای ارزیابی دقیق تر جهت تشخیص ناباروری نیز تعداد فولیکول های در حال استراحت برای اطلاع از تعداد تخمک های ذخیره شده نیز مورد بررسی قرار گرفته می شوند. وجود کیست در تخمدان همچون آندومتریوز و همچنین تومور های خوش خیم نیز می توانند از جمله دلایل ناباروری در تشخیص های اولیه در زنان باشند.
مهم ترین آزمایشات ناباروری در زنان
از مهم ترین روش های تشخیص آزمایشگاهی ناباروری در زنان، می توان به موارد زیر اشاره نمود:
آزمایش خون، تست های هورمونی
در این نوع تشخیص، هورمون های محرک فولیکول تحت عنوان IH، FSH و دیگر هورمون ها شامل تستسترون، پروژسترون، آزمایش خون پرولاکتین و غیره برای ارزیابی عملکرد تخمدان های زنان با توجه به سن او مورد بررسی قرار می گیرند. در این نوع تست عملکرد اندام تیروئید و همچنین هورمون های هیپوفیز و اختلال آن ها با عملکرد اندام تولید مثل در زنان و ایجاد ناباروری نیز مورد ارزیابی قرار داده می شود و پزشکان با تعیین سطح آن ها می توانند با دقت بیشتری علت ناباروری در زنان را تشخیص دهند.
سونو هیستروگرافی
یکی دیگر از روش های تشخیص ناباروری در زنان، آزمایش امواج صوتی یا سونو هیستروگرافی است که به طور کامل بررسی می کند که آیا اندام رحم و یا لوله های فالوپ در زنان به درستی عمل می کنند و دارای اندازه طبیعی هستند یا خیر. در این نوع سونوگرافی سالین به رحم تزریق می شود و بافت های اسکار، فیبروم و همچنین پولیپ توسط پزشک ارزیابی می شوند. در روش دیگر نیز رحم و لوله های فالوپ با حباب های هوا پر شده و همراه با معاینه اولتراسوند، دسترسی بهتری را به پزشک برای بررسی بیماری های رحم و یا انسداد لوله ها ارائه می دهند.
آزمایش ژنتیک
یکی دیگر از روش های تشخیص دلایل ناباروری در زنان، انجام آزمایش های ژنتیکی است. این نوع آزمایشات برای بیمارانی توصیه می شود که خود و یا همسر آن ها در معرض خطر انتقال برخی بیماری های ژنتیکی مرتبط با باروری می باشند.
بررسی سطح هورمون ها
در این نوع آزمایش هورمون های تخمک گذاری، هورمون های هیپوفیز و همچنین هورمون های تیروئید که در فرایند تولید مثل تأثیر گذار هستند، به طور کامل مورد بررسی قرار می گیرند.
هیستروسکوپی
این نوع تشخیص، یک روش جراحی است که با عبور دادن هیستروسکوپ از دهانه رحم، بخش های داخلی اندام رحم برای تشخیص دقیق تر پزشک جهت دلایل ناباروری در زنان مورد بررسی قرار می گیرد.
تست های تصویربرداری
این نوع تست ها شامل سونوگرافی ترانس واژینال TVUS و تصویربرداری رزونانس مغناطیسی MRI می شوند. سونوگرافی ترانس واژینال، شامل قرار دادن یک پروب اولتراسوند در واژن جهت گرفتن تصاویر دقیق از تخمدان ها، رحم و لوله های فالوپ است. تشخیص ناهنجاری های ساختاری، کیست تخمدان، فیبروز رحم و غیره در این روش برای بررسی شرایط باروری در زنان نیز بسیار تأثیر گذار می باشد. تصویربرداری رزونانس مغناطیسی یا MRI نیز آزمایشی بسیار مفید برای تشخیص ناباروری در زنان بوده و در موارد پیچیده تر بسیار مفید می باشد.
آزمایش خون ناباروری در زنان
یکی دیگر از روش های بسیار مهم برای تشخیص آزمایش ناباروری در زنان، جمعآوری نمونه خون از زنان و تست خون است. با استفاده از نتایج آزمایش خون، سطح هورمون های زنان مورد بررسی قرار گرفته و همچنین دلایل متعددی برای ناباروری همچون بیماری اچ آی وی و یا دیگر عفونت ها در اندام های تناسلی و دیگر اندام ها نیز مورد ارزیابی قرار می گیرد. با ارائه نتایج دقیق آزمایش نیز پزشکان می توانند تشخیص بهتری را برای علت ناباروری در زنان ارائه داده و بنابراین روش های درمانی مؤثری را برای بیماران پیش گیرند.
درمان ناباروری در زنان
قبل از این که به روش های درمان ناباروری در زنان بپردازیم، مهم است که عواملی همچون سن، مدت زمان ناباروری و همچنین سبک زندگی شخصی افراد را در نظر بگیریم. یکی از بهترین روش های جلوگیری از ناباروری، اقدام به فرزندآوری قبل از سنین ۳۵ سالگی است. زنانی که دارای سنین پایین تر هستند، از شانس بیشتری برای باروری نسبت به زنان بالای ۳۵ سال برخوردار هستند و همچنین وجود بیماری های تناسلی و اختلالات هورمونی نیز در آن ها بسیار کمتر است. اما با این وجود عوامل ژنتیکی و برخی دیگر از دلایل نیز می توانند سبب ایجاد ناباروری در زنان شوند که از مهم ترین روش های درمان آن ها می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- مصرف دارو های تنظیم کننده و یا محرک تخم گذاری با توجه به تجویز پزشک متخصص زنان
- استفاده از روش های جراحی در صورت عدم پاسخ دهی به درمان و یا درست کردن سبک زندگی همچون جراحی لاپاراسکوپی، جراحی لوله فالوپ و غیره
- روش لقاح کمکی شامل قرار دادن اسپرم در رحم به واسطه یک لوله پلاستیکی نازک با انتقال از دهانه رحم تحت عنوان IUI
- روش آی وی اف IVF و بارور کردن تخمک همراه با اسپرم در خارج از بدن و سپس انتقال جنین بارور شده برای رشد و نمو به رحم
- روش اهدای تخمک برای ایجاد باروری و انتقال به رحم فرد نابارور
- استفاده از رحم جایگزین در زنانی که دارای مشکلات رحم هستند
هزینه آزمایش ناباروری در زنان
آزمایش های انجام شده برای تست ناباروری در زنان، شامل آزمایش های ادرار، آزمایش خون، تصویربرداری از اندام های تولید مثل، ترشحات واژن و غیره می شوند. انجام آزمایشات ژنتیک نیز در دسته تست های ناباروری در زنان هستند که این نوع آزمایشات به دلیل انجام مراحل خاص تشخیص، از هزینه بالاتری نسبت به دیگر آزمایش های ناباروری برخوردار است. همچنین فاکتور های مهم دیگری نیز در تعیین هزینه آزمایش ناباروری در زنان تاثیر گذار هستند که از مهم ترین آن ها می توان به نوع آزمایش، خدمات بیمه پایه و تکمیلی، نوع آزمایشگاه، محل انجام آزمایش، آزمایش با تجویز پزشک، نوع خدمات آزمایشگاهی، امکانات آزمایشگاهی پیشرفته و غیره اشاره نمود.
جمع بندی
شما عزیزان می توانید برای آزمایش باروری زنان قبل از ازدواج و یا انجام آزمایشات دقیق برای تشخیص ناباروری در سنین مختلف، به آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون واقع در تهران مراجعه نمایید.
آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون، یکی از بهترین و معتبرترین مراکز ارائه خدمات آزمایشگاهی در پایتخت است که با استفاده از پیشرفته ترین و مدرن ترین تجهیزات آزمایشگاهی و همچنین کادری بسیار مجرب و متخصص، خدمات خود را در بالاترین کیفیت به مراجعین خود ارائه می دهد. جهت دریافت اطلاعات بیشتر در رابطه با انجام آزمایشات و همچنین اطلاع از هزینه تشخیص ناباروری زنان و یا خدمات آزمایش در منزل می توانید با کارشناسان ما در آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون تماس حاصل نمایید.
