سرطان کبد از بیماریهای خطرناکی است که باعث از بین رفتن تدریجی سلولهای کبدی میشود و عملکرد کبد را با اختلال همراه میکند. این بیماری شامل دو نوع اولیه و ثانویه میباشد، اگر سرطان مربوط به خود بافت کبد باشد تحت عنوان سرطان اولیه شناخته میشود اما اگر سرطان از اندام دیگری به کبد سرایت کرده باشد، سرطان ثانویه محسوب میشود. همچون سایر سرطانها، سرطان کبد را هم اگر بتوان در مراحل اولیه تشخیص داد، شانس درمان و بهبودی بیشتر خواهد بود اما در مراحل پیشرفته بیماری، بسیاری از راهکارهای درمانی موثر نیستند. در این مطلب میخواهیم درباره سرطان کبد، علائمی که دارد و روش تشخیص بیماری، توضیحاتی را ارائه کنیم. لطفاً با ما همراه باشید.
سرطان کبد چیست
کبد از اندامهای داخلی اصلی در بدن است که وظایف زیادی را انجام میدهد از جمله ذخیره مواد مغذی حیاتی، کنترل خونریزی، تجزیه مواد زائد سمی موجود در خون و… این اندام حیاتی ممکن است در اثر مصرف زیاد الکل، رژیم غذایی ناسالم، بیماری کبد چرب و… درگیر سرطان شود یا اینکه سرطان سایر اندامهای داخلی بدن به آن سرایت کند. سرطان کبد، وضعیتی است که در آن سلولهای کبدی با سرعت غیرعادی رشد میکنند و باعث ایجاد تومور میشوند. این تومور میتواند از نوع بدخیم یا خوش خیم باشد که در حالت بدخیم، سرطانی بوده اما تومور خوش خیم، غیرسرطانی است.
مراحل پیشرفت سرطان کبد
بیماری سرطان کبد هر چقدر زودتر تشخیص داده شود، درمان راحتتر و سریعتر خواهد بود اما با پیشرفت بیماری و گسترش سرطان در کبد، شانس درمان هم کمتر میشود. سرطان کبد در 4 مرحله پیشرفت میکند که عبارتند از:
- در مرحله اول سرطان کبد، فقط تومور در کبد یافت میشود. پزشک برای تشخیص تومور در کبد، آزمایشهای مختلف را تجویز میکند تا از وجود تومور در کبد مطمئن شود.
- در مرحله دو پیشرفت سرطان، تومور پیدا شده و به رگهای خونی کبد هم گسترش یافته است. در این مرحله ممکن است بیشتر از یک تومور یافت شود که اندازه همه آنها کوچکتر از 3 سانتیمتر است.
- در مرحله سوم از پیشرفت بیماری سرطان، بیشتر از یک تومور یافت شده است و حداقل یکی از تومورها به حدی رشد کرده است که اندازه بیشتر از 5 سانتیمتر دارد. در این مرحله، ممکن است سرطان به خارج از کبد و یا غدد لنفاوی انتقال یافته باشد.
- در مرحله چهارم از پیشرفت سرطان، بسیاری از نقاط بدن مانند استخوانها، ریه، غدد لنفاوی و… درگیر سرطان شدهاند.
علائم سرطان کبد
سرطان کبد در مراحل مختلف پیشرفت بیماری، علائم متفاوتی دارد. این علائم به شرح زیر هستند:
علائم اولیه سرطان کبد
- تورم شکم یا نفخ شکم
- یرقان و زردی پوست و چشمها
- احساس خستگی و ضعف مداوم
- احساس ایجاد توده در زیر دندههای سمت راست بدن
- احساس درد در بخش بالای سمت راست شکم یا نزدیک به کتف راست
- و…
علائم ثانویه سرطان کبد
- کاهش وزن ناگهانی
- احساس سیری و کاهش اشتهاء
- حالت تهوع و استفراغ
- تب
- ضعف عمومی و خستگی مداوم
- و…
توصیه میشود با دیدن هر کدام از علائم مشکوک فوق حتماً نزد دکتر متخصص مراجعه کنید تا در صورت ابتلا به بیماری، از رشد تومورها و گسترش سرطان جلوگیری کرد. ممکن است سرطان از نوع خوش خیم باشد که درمان سادهتر خواهد بود اما در موارد بدخیم، روشهای درمانی سختتر و طولانیتر خواهند بود.
عوامل خطر سرطان کبد
بعضی از افراد، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان کبد هستند از جمله آنکه:
- سن در ابتلا به سرطان موثر است به طوری که میانگین سن شروع این بیماری، 63 سال است.
- آقایان در مقایسه با خانمها، احتمال ابتلای بیشتری به سرطان دارند و نسبت 2 به 1 است.
- چاقی و اضافه وزن بیش از حد، فرد را در معرض سرطان قرار میدهد.
- کسانی که الکل مصرف میکنند، خطر ابتلا به سرطان در آنها بیشتر است.
- مصرف دخانیات و سیگار کشیدن هم شانس ابتلا به سرطان را افزایش میدهد.
- مصرف استروئیدهای آنابولیک توسط بعضی ورزشکاران در طولانی مدت باعث سرطان میشود.
- مدام در معرض آرسنیک بودن، خطر ابتلا به سرطان را بیشتر میکند.
- قرار گرفتن در معرض بعضی مواد شیمیایی مانند وینیل کلرید، دی اکسید توریم و… شانس ابتلا به سرطان را افزایش میدهد.
تاثیر سیروز کبدی و بیماریهای متابولیک بر افزایش احتمال سرطان کبد
یکی از بیماریهای خطرناک مربوط به کبد، سیروز کبدی است. در این بیماری، سلولهای کبدی دچار آسیب میشوند و سپس با بافت اسکار جایگزین میشوند. کسانی که درگیر بیماری سیروز کبدی هستند، در معرض بیماری سرطان کبد قرار دارند. این بیماری عمدتاً به دلیل مصرف زیاد نوشیدنیهای الکلی، عفونتهای مزمن هپاتیت B یا C، بیماری کبد چرب در افراد چاق و… ایجاد میشود همچنین یکسری از بیماریهای خاص ارثی و خود ایمنی هم باعث مبتلا شدن فرد به سیروز کبدی میشوند.
بیماریهایی متابولیک ارثی که شانس ابتلا به سرطان کبد را افزایش میدهند، عبارتند از:
- هموکروماتوز ژنتیکی: این بیماری، نوع اختلال ارثی است که در آن، ذخایر آهن بیش از حدی در کل بدن از جمله کبد، ایجاد میشوند.
- تیروزینمی یا افزایش سطح اسید آمینه تیروزین
- کمبود آلفا-1-آنتی تریپسین
- کمبود پورفیری پوستی تاردا
- کمبود گلیکوژن
- بیماری ویلسون یا افزایش سطح مس در کبد
بیشتر بخوانید: لیست بیماری های کبدی، نحوه تشخیص و درمان
روشهای تشخیص سرطان کبد
بعد از مراجعه به کلینیک دکتر متخصص، پزشک از روشهای تشخیصی مختلفی برای تشخیص بیماری شما استفاده میکند البته قبل از تجویز آزمایش، ابتدا سابقه درمانی و پزشکی فرد بررسی میشود و معاینات بالینی هم انجام میگیرد. روشهای تشخیصی به شرح زیر هستند:
- تستهای عملکرد کبد شامل بررسی فاکتورهای ALT، AST، ALP، AFP. کاهش یا افزایش مقادیر این فاکتورها میتواند نشانهای از آسیبهای کبدی باشد
- تستهای تصویربرداری شامل سونوگرافی شکم، سی تی اسکن، ام آر آی و… برای بررسی دقیق کبد و سایر اندامهای داخل شکم و همچنین تشخیص ویژگیهای تومور مثل محل، ابعاد و میزان آن.
- بیوپسی کبد که به صورت نمونهبرداری است. در این آزمایش، قطعهای از کبد به روشهایی مثل سوزنی، جراحی یا لاپاراسکوپی برداشته میشود تا مورد ارزیابی قرار بگیرد.
روشهای درمانی سرطان کبد
بعد از تشخیص وجود بیماری سرطان در کبد، باید هر چه سریعتر برای درمان اقدام شود. درمان این بیماری به روشهای مختلفی انجام میگیرد تا از پیشرفت آن جلوگیری شود. این روشها عبارتند از:
- پزشک در مرحله اول و برای درمان فوری بیماری، ممکن است دارو تجویز کند. نوع دارو بر اساس شدت گسترش بیماری تعیین میشود.
- روش تهاجمی برای درمان سرطان کبد، جراحی است. طی این روش، برداشت موضعی از کبد انجام میگیرد.
- برای درمان این نوع سرطان، تزریق الکل هم انجام میگیرد. با تزریق مستقیم الکل به داخل تومور، سلولهای سرطانی خشک میشوند.
- تخریب سلول سرطانی از طریق امواج رادیویی، یک روش تهاجمی دیگر است. در این روش، برشهای پوستی ایجاد میشوند و با وارد کردن سوزنهای نازک مخصوص به داخل شکم، جریان الکتریکی گرم داخل شکم میشود تا سلولهای سرطانی را از بین ببرد.
- ایجاد آمبولی شیمیایی، یک روش شیمی درمانی است که تاثیر قوی و مستقیم دارد.
- روش کرایوتراپی هم با ایجاد سرمای شدید، سلولهای سرطانی را تخریب میکند.
- پرتودرمانی با استفاده امواج انرژی بالا باعث تخریب سلولهای سرطانی میشود.
- در موارد حاد، روش پیوند کبد انتخاب میشود. در این روش، کبد به طور کامل از بدن بیمار برداشته شده و کبد دیگری جایگزین میشود.
- و…
برای درمان سرطان کبد، روشهای زیادی وجود دارند که چند مورد از آنها را ذکر کردیم. پزشک با در نظر گرفتن مواردی مثل شدت بیماری، نوع سرطان، سن بیمار، سوابق پزشکی بیمار و… روش مناسب را انتخاب میکند همچنین در بعضی از بیماران، روشهای درمانی به صورت ترکیبی به کار گرفته میشوند.
انجام آزمایشها برای تشخیص سرطان کبد
اولین مرحله درمان سرطان کبد، تشخیص این بیماری است و برای تشخیص سرطان هم نیاز به انجام آزمایشات مختلفی میباشد. شما میتوانید آزمایشات تجویز شده توسط پزشک خود را در آزمایشگاه نارون انجام دهید و جواب آزمایش را هم خیلی سریع دریافت کنید تا بتوانید زودتر پیگیر درمان باشید. آزمایشگاه نارون با خدمات آزمایش حضوری در آزمایشگاه و آزمایش در منزل، در خدمت شما عزیزان میباشد.
