خانمهای باردار ممکن است در موارد نادر، بارداری خارج از رحم داشته باشند و لازم است در این وضعیت هر چه سریعتر به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنند. در وضعیت بارداری خارج از رحم، تخمک بارور شده است اما بهجای آنکه در رحم لانه گزینی کند، در مکانهای دیگری مثل لوله فالوپ، تخمدان یا حفره شکمی جایگزین میگردد. این نوع بارداری، پیشرفت عادی ندارد و اگر مادر اقدام به درمان نکند ممکن است درگیر عوارض خطرناکی همچون خونریزی داخلی شود. آنچه که برای درمان بارداری خارج از رحم بسیار اهمیت دارد، تشخیص زودهنگام عارضه و انتخاب راهکار درمانی مناسب است که معمولاً یکی از روشهای جراحی و یا دارودرمانی به تشخیص دکتر، انتخاب میشود. در این مطلب میخواهیم درباره بارداری خارج از رحم، نشانههای آن و روش درمان این عارضه، توضیحات کاملی ارائه کنیم پس با آزمایشگاه نارون همراه باشید.
بارداری خارج از رحم چیست
بارداری خارج از رحم، وضعیت بسیار خطرناکی است و در شرایطی اتفاق میافتد که تخمک بارور شده در خارج از رحم رشد میکند که این محیط میتواند لوله فالوپ یا لوله رحم باشد. تخمک بارور شده که در خارج از رحم رشد میکند، شرایط پیشرفت عادی ندارد و اگر از پیشرفت آن جلوگیری نشود، خطرات زیادی برای مادر به دنبال خواهد داشت.
بارداری خارج از رحم چگونه رخ میدهد؟
شاید برای شما هم سوال باشد که حاملگی خارج از رحم چگونه رخ میدهد و چگونه تخمک بارور شده از رحم خارج میشود؟ در این ارتباط باید گفت که تخمک بعد از آزاد شدن از تخمدان، وارد لوله فالوپ میشود و اسپرم هم از مسیر واژن، به این لوله میرسد سپس لقاح میان تخمک و اسپرم انجام میگیرد و تخمک بارور شده که اکنون رویان نام دارد، کمکم به سمت رحم حرکت میکند و تا زمان تشکیل اندامهای نوزاد و تولد، به رشد خود داخل رحم ادامه میدهد.
اما در بعضی موارد، تخمکی که لقاح برای آن اتفاق افتاده است بهجای آنکه وارد لوله فالوپ شود، به تخمدان برمیگردد و به رشد خود ادامه میدهد. این محیط، محل مناسبی برای رشد جنین نیست و بعد از مدتی که جنین بزرگ میشود به دلیل کمبود فضا، امکان پاره شدن بافت وجود دارد و در نتیجه، خونریزی داخلی اتفاق میافتد که حتی خطر مرگ را برای مادر خواهد داشت.
انواع بارداری خارج از رحم
بارداری یا حاملگی خارج از رحم از نظر محل وقوع، چند نوع است از جمله آنکه:
بارداری لولهای
در این نوع از حاملگی خارج از رحم، جنین برای لانه گزینی در لولههای فالوپ باقی میماند و معمولاً قسمت آمپول لوله را برای لانه گزینی انتخاب میکند.
بارداری تخمدانی
در نوع حاملگی خارج از رحم تخمدانی، تخمک لقاح یافته در همان حالت به بافت تخمدان میچسبد و در این محیط پیشرفت میکند.
بارداری هتروتوپیک
یک نوع نادر از بارداری خارج از رحم به اسم بارداری هتروتوپیک شناخته میشود که در آن، بارداری بهصورت دوقلو است اما یکی از قلها خارج رحم و یکی از قلها داخل رحم تشکیل میشوند.
بارداری شکمی
در نوعی از بارداری خارج رحم به اسم حاملگی شکمی، لقاح میان تخمک و اسپرم داخل حفره شکمی انجام میگیرد و جنین هم در حفره شکمی رشد میکند.
بارداری دهانه رحم
در وضعیتی که تشکیل جنین و لانه گزینی در نزدیکی دهانه رحم اتفاق میافتد، بارداری از نوع دهانه رحم است.
بارداری در محل برش سزارین
در بعضی از خانمهای باردار، محل تشکیل جنین و رشد آن در محل برش سزارین قبلی است. این مورد هم نوعی بارداری خارج از رحم به شمار میرود و باید درمان شود.
دلایل وقوع بارداری خارج از رحم
علت حاملگی خارج از رحم میتواند به اختلالات ژنتیکی مربوط باشد اما عوامل دیگری هم در اتفاق افتادن این مشکل دخیل هستند از جمله آنکه:
- سابقه سقط جنین
- بیماری التهابی لگن
- جراحی رحمی
- بستن لولههای رحم
- آسیبدیدگی لولههای فالوپ
- بارداری مادران سن بالا
- مصرف دخانیات
- وجود تومورهای خوشخیم عضله رحم (فیبروم)
افراد مستعد بارداری خارج از رحم
برخی از خانمها، مستعد حاملگی خارج از رحم هستند. این دسته از خانمها، عبارتند از:
- خانمهای با سن بالای 35 سال
- خانمهایی که سابقه بارداری خارج رحمی داشتهاند.
- خانمهایی که قرص شیردهی مصرف میکنند.
- خانمهایی که باوجود استفاده از آی یو دی، باردار شدهاند.
- خانمهای درگیر عفونت کلامیدیا
علائم بارداری خارج رحم
خانمهایی که دچار حاملگی خارج از رحم شدهاند، در همان هفتههای اول بارداری نشانههای آن مشهود است و کم پیش میآید که فرد هیچ علائمی را نشان ندهد. برخی از علائم حاملگی خارج از رحم، عبارتند از:
- لکهبینی یا خونریزی به رنگ قهوهای تیره
- احساس درد در زیر شکم
- احساس درد در لگن
- احساس درد در کمر
- احساس درد در شانه و گردن
- حساسیت سینهها به لمس
- تپش قلب
- غش
- داشتن حالت تهوع و استفراغ
- و…
روشهای تشخیص حاملگی خارج از رحم
اگر نشانههای مشکوک حاملگی خارج از رحم را دارید باید توسط پزشک متخصص زنان و زایمان معاینه شوید تا پس از تشخیص قطعی این عارضه، راهکار درمانی مناسب به کار گرفته شود. برای تشخیص حاملگی خارج از رحم، روشهای زیر به کار گرفته میشوند:
معاینات شکمی و واژینال
پزشک در مرحله اول برای تشخیص حاملگی خارج از رحم، معاینات شکمی و واژینال را انجام میدهد و اگر فرد در حین معاینات احساس درد در ناحیه لگن داشته باشد، احتمال بارداری وجود دارد. در معاینات شکمی و واژینال، مواردی مثل وجود توده شکمی، تغییر اندازه رحم و تخمدانها نیز بررسی خواهد شد.
سونوگرافی
برای تشخیص بارداری خارج از رحم، سونوگرافی هم انجام میشود. پزشک با انجام سونوگرافی، مواردی مثل خونریزی داخلی را بررسی میکند همچنین اگر ساک حاملگی در هفته 6 بارداری مشاهده شود، از روش سونوگرافی برای بررسی ساختارهای لگنی، رحم و لولههای رحم، استفاده خواهد شد.
آزمایش خون و ادرار
به تشخیص پزشک، احتمالاً نیاز به انجام آزمایش خون و ادرار هم باشد. در این آزمایشها، سطح هورمون HCG ارزیابی میشود و اگر سطح آن در خون و ادرار نرمال نباشد، میتوان وقوع بارداری خارج از رحم را تایید کرد.
درمان بارداری خارج از رحم
انتخاب روش درمان خارج از رحم بستگی به شرایط فرد و تشخیص پزشک دارد. اگر بارداری کوچک باشد و پارگی رخ نداده باشد، پزشک از روش دارودرمانی استفاده میکند. در این روش، داروی متوترکسات تجویز میشود که با مصرف آن از رشد سلولهای بارداری تا حد زیادی جلوگیری خواهد شد. در این نوع روش درمانی، تزریق دارو انجام میگیرد و حدود 2 ساعت پس از تزریق، فرد میتواند مرخص شود اما به مدت 6 تا 8 هفته طول میکشد تا سقط طبیعی جنین انجام شود.
در وضعیتی هم که امکان پارگی و خونریزی شدید وجود دارد، پزشک بهناچار روش عمل جراحی را انتخاب میکند. در جراحی لاپاروسکوپی، توده بارداری برداشته میشود و اگر هم نیاز باشد، لوله آسیبدیده نیز برداشته خواهد شد. در این روش، چند برش کوچک در زیر شکم ایجاد میشود و ابزار لاپاراسکوپی بدون آنکه به لولههای فالوپ آسیبی برساند، جنین را از بدن خارج میکند البته در صورت رشد زیاد جنین، احتمال پارگی لوله فالوپ وجود دارد و در این وضعیت باید لوله فالوپ هم جراحی شود.
بارداری طبیعی بعد از بارداری خارج رحمی
شاید اگر شما هم سابقه بارداری خارج از رحم دارید، نگران هستید که دیگر نتوانید بهصورت طبیعی باردار شوید اما بهتر است بدانید که چند ماه پس از خاتمه حاملگی خارج از رحم، امکان حاملگی مجدد و طبیعی برای شما وجود دارد.
انجام آزمایش در آزمایشگاه نارون برای تشخیص حاملگی خارج رحم
اگر پزشک برای تشخیص حاملگی خارج از رحم شما انجام آزمایش های خون و ادرار را تجویز کرده است، میتوانید با مراجعه به آزمایشگاه نارون که یک آزمایشگاه تخصصی و مجهز است، آزمایشهای خود را انجام دهید و جواب آزمایش را هم سریع دریافت نمایید. آزمایشگاه نارون با تیمی متخصص و حرفهای و با جدیدترین دستگاهها با خدمات تست در منزل، در خدمت شما عزیزان است همچنین جواب آزمایشات را هم سریع در اختیار مراجعه کنندگان قرار می دهد.