بیماری های شایع در کودکان

همه ی ما در طول زندگی به انجام آزمایشات مختلف برای پیگیری وضعیت سلامتی مان احتیاج داریم. کودکان و نوزادان هم باید برای تشخیص زودهنگام بیماری ها آزمایشاتی انجام دهند. برخی از علائم بیماری های شایع در کودکان هنگامی نمایان میشود که کار ‏از کار گذشته و احتمال درمان بیماری کاهش پیدا میکند؛ بنابراین، به خاطرتوجه داشته باشید که پیشگیری بهتر از درمان است و ‏باانجام آزمایشهای تشخیص بیماری کودکان میتوانید بیماری های شایع کودکان را تشخیص داده و همچنین از بروز بسیاری از مشکلات و بیماری ها پیشگیری کنید.

انجام آزمایش و نمونه گیری ازکودکان، سخت و حساس است و باید پرسنل مجرب و متخصص این کار را انجام دهند. آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون با بهره گیری از کادر پیشرفته و متخصص آمادهی خدمترسانی به شما عزیزان میباشد. در این مقاله به بررسی برخی از بیماری های شایع در کودکان و آزمایش های تشخیص بیماری کودکان خواهیم پرداخت.

برخی از بیماری های شایع در کودکان عبارتند از:

بیماری تیروئید:

مشکلات تیروئید یکی از بیماری های شایع کودکان است. سطح پایین هورمون تیروئید در صورت عدم درمان باعث بروز علائمی مانند احساس خستگی، مشکلات حافظه، اضافه وزن بی دلیل و ریزش مو می شود. TSH، ‏T3‎و ‏T4‎‏ از فاکتورهای مهم در آزمایش تیروئید هستند. هرگونه افزایش یا کاهش در مقدار ‏TSH، ‏T3‎و ‏T4‎‏ ‏باعث بروز کم‌کاری یا پرکاری تیروئید می‌شود.‏ کمکاری تیروئیدو پرکاری تیروئید میتوانند در دوران کودکی رخ دهند.

کودکان مبتلا به سندرم داون در معرض خطر ابتلا کم کاری تیروئید مادرزادی و یک بیماری خود ایمنی دیگر، تیروئیدیت هاشیموتو هستند. همچنین، اگر کمکاری تیروئید در کودکان به صورت مناسب درمان نشده باشد، باعث بروز مشکلات ذهنی و عقب ماندگی های ذهنی میشود. بنابراین، آزمایش تیروئید یکی از آزمایش های تشخیص بیماری های شایع در کودکان است. اگر نیاز به انجام آزمایش تیروئید در نیاوران دارید، این کار را به متخصصان آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون بسپارید.

عفونت مجاری ادراری:

عفونت های مثانه که به آنها عفونت های دستگاه ادراری یا عفونت ادراری نیز گفته میشود، به علت تجمع باکتری ها در دستگاه ادراری رخ میدهد. عفونت ادراری هم در دوران کودکی و هم در بزرگسالی رخ میدهد. علائم عفونت ادراری شامل درد یا سوزش هنگام دفع ادرار، نیاز به دفع مداوم یا فوری ادرار، شکم درد، یا درد پهلو یا کمردرد است.

پزشک کودکتان قبل از تعیین درمان بهنمونه ادرار برای آزمایش UTI نیاز دارد. پزشک ممکن است باتوجه به اینکه کدام باکتری در ادرارکودک شما یافت میشود، روش درمان را ارائه دهد. پزشک به منظور تشخیص عفونت ادراری، آزمایش ادرار و خون را تجویز میکند.

کم خونی:

کم خونی یکی از بیماریهای شایع کودکان است. در خون کودکی که کم خونی دارد، گلبول قرمز یاهموگلوبین به اندازه ی کافی وجود ندارد. هموگلوبین نوعی پروتئین است که به سلول های قرمز خون اجازه میدهد اکسیژن را به سلول های دیگر بدن منتقل کنند. کم خونی به 3 علت اصلی رخ میدهد:

• از دست دادن گلبول های قرمز؛
• عدم توانایی در تولید گلبول های قرمز به اندازه کافی؛
• تخریب گلبول های قرمز.

سطح گلبول های قرمز یا هموگلوبین ممکن است به علت نقص گلبول قرمز ارثی، عفونت ها، برخی ازبیمار یها، مصرف داروهای خاص، کمبود برخی ویتامین ها یا مواد معدنی در رژیم غذایی کاهش پیدا کند.

کودکان به دلایل مختلف دچار کم خونی میشوند. عوامل خطر کم خونی عبارتند از:

1. وزن کم هنگام تولد؛
2. زندگی در فقر یا مهاجرت از کشور در حال توسعه؛
3. استفاده زود هنگام از شیر گاو؛
4. رژیم غذایی حاوی آهن، یا برخی ویتامین ها یا مواد معدنی؛
5. از دست دادن خون به علت جراحی یا تصادف؛
6. بیماری هایی مانند عفونت ها، یا بیماری های کلیوی یا کبدی؛
7. سابقه خانوادگی نوع کم خونی ارثی، مانند کم خونی سلول داسی شکل.

بیشتر علائم کم خونی به دلیل کمبود اکسیژن در سلوله ا رخ میدهند. رایج ترین علائم کم خونی عبارتند از:

1. افزایش ضربان قلب؛
2. نفس نفس زدن یا مشکلات تنفسی؛
3. کمبود انرژی، یا خستگی زودهنگام؛
4. سرگیجه به خصوص هنگام ایستادن؛
5. سردرد؛
6. تحریک پذیری؛
7. چرخه قاعدگی نامنظم؛
8. زخم یا تورم زبان؛
9. زردی یا زردی پوست، چشم و دهان.

برخی از آزمایش های تشخیص بیماری های شایع در کودکان مبتلا به کم خونی که در آزمایشگاه خون در نیاوران انجام میشود، عبارتند از:

✓ هموگلوبین و هماتوکریت: اغلب، اولین آزمایش غربالگری کم خونی در کودکان، آزمایش هموگلوبین و هماتوکریت است. در این آزمایش، میزان هموگلوبین و گلبول های قرمز خوناندازه گیری میشود.

✓ شمارش کامل خون: (CBC) این آزمایش، تعداد گلبول های قرمز و سفید خون، سلول هایلخته کننده خون (پلاکت ها) را بررسی میکند. تست ‏CBC‏ شامل بررسی سلول‌های خونیاز نظر تعداد و شکل ظاهری و اندازه‌گیری میزان هموگلوبین و هماتوکریت ‏است.‏

زردی در کودکان:

زردی در کودکان از بیماری های شایع کودکان محسوب میشود. آزمایشاتی که برای تشخیص مشکل زردی در کودکان استفاده میشود، آزمایش بیلی‌روبین توتال و بیلی‌روبین دایرکت است. اگربیلی‌روبین زیاد باشد، باعث ایجاد رنگ زرد در پوست و چشم میشود. مشکلات کبدی، التهاب و انسداد مجاری صفراوی از عوامل بروز یرقان و زردی هستند.

• قند خون و دیابت:

دیابت نوع 1 در کودکان هنگامی اتفاق می افتد که پانکراس قادر به تولید انسولین نیست. بدونانسولین، قند نمیتواند از خون به سلولها منتقل شود و قند خون افزایش پیدا خواهد کرد. افرادمیتوانند در هر سنی، از اوایل کودکی تا بزرگسالی، به دیابت نوع 1 مبتلا شوند. علائم اصلیدیابت نوع 1 در کودکان عبارتند از:

• افزایش تشنگی و دفع ادرار؛
• گرسنگی؛
• کاهش وزن؛
• خستگی؛
• تحریک پذیری؛
• تاری دید؛
• کاهش وزن.

آزمایش قند خون به این منظور انجام میشود که مشخص شود سطح قند خونتان در محدودهی طبیعی ‏قرار دارد یا خیر. آزمایش قند خون، از آزمایشات لازم برای تشخیص بیماری دیابت است. آزمایش ‏قند ادرار برای بررسی میزان قند موجود در ادرار انجام میشود. ‏اگر قصد انجام آزمایش قندخون را دارید، به آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون مراجعه کنید.

بررسی چربی خون

کلسترول مادهی چربی است که بدن تولید میکند. بدن برای اینکه عملکرد خوبی داشته باشد بهم قادیر خاصی از کلسترول احتیاج دارد. اگر میزان کلسترول بیش از حد باشد، خطر ابتلا به حمله ی قلبی یا سکته ی مغزی افزایش پیدا میکند. پزشک با انجام آزمایش سنجش چربی خون میتواند خطر تجمع پلاکها در رگهای خونی را تشخیص دهد. پزشک تست کلسترول را به منظور بررسی سطح تری گلیسیرید و چربی خون تجویز میکند.

در برخی موارد، پزشک ممکن است قبل از آزمایش سطح کلسترول از شما بخواهد ناشتا بمانید. اگر میخواهید آزمایش چربی خون کاملی انجام دهید، باید 9 تا 12 ساعت قبل از انجام آزمایش از خوردن و نوشیدن اِجتناب کنید. برخی از آزمایش های تشخیص بیماری کودکان که در آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون برای بررسی میزان کلسترول خون از کودک شما گرفته میشود، عبارتند از:

✓ ‎‏لیپوپروتئین با چگالی کم یا LDL: این نوع چربی به عنوان کلسترول بد شناخته میشود. ‏اگر میزان ‏LDL‏ موجود در خون زیاد باشد، خطر بروز بیماری قلبی، حمله قلبی، سکته مغزی و تصلب شرایین بیشتر میشود. مصرف چربی اشباع شده سطح‎ LDL ‎خون راافزایش میدهد. بنابراین کودکان باید از مصرف چربی های اشباع شده از قبیل پنیر، شیرو کره تا حدودی خودداری کنند.

✓ ‎‏لیپوپروتئین با چگالی بالایا HDL: این نوع چربی به عنوان کلسترول خوب شناخته میشود، چون به حذف کلسترول LDL از خون کمک میکند. ‏در آزمایش خون میزان این نوع چربی مورد بررسی قرار میگیرد، هرچه قدر ‏که سطح ‏HDL‏ بالاتر باشد، بهتر است.

✓ تری‌گلیسرید یا ‏Triglyceride‏: تری گلیسرید، رایج‌ترین چربی در بدن است. هنگام غذاخوردن، بدن کالری مورد نیاز شما را به تری گلیسیرید تبدیل میکند که در سلولهای چربیذخیره میشود. سطح تری گلیسیرید میتواند در افرادی که دارای اضافه وزن و دیابت هستند، بیشتر باشد.

مشکلات مربوط به کلیه:

کلیه یکی از اندام های حیاتی بدن است. تشخیص زودهنگام بیماریهای کلیه در کودکان به درمان به موقع کمک میکند. آزمایشاتی که در آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون برای بررسی مشکلات مربوط به کلیه انجام میشود، عبارتند از: بررسی ادرار و تخمین میزان فیلتراسیون گلومرولی (GFR).

با بررسی میزان غلظت کراتینین پلاسما (PCr) میتوان مشکلات کلیه را تشخیص داد. به این علت که کودکان مبتلا به بیماری مزمن کلیه در آغاز به ندرت علائمی از خود نشان میدهند، اغلب تا مراحل پیشرفته مشکلات کلیه تشخیص داده نمیشود. کراتینین یک ماده زائد است که بدن هر روز به میزان ثابت این ماده را تولید میکند. کراتین فقط میتواند از طریق کلیهها از بدن خارج شود، بنابراین سطح بالاتر کراتینین نشان دهنده کاهش عملکرد کلیه است. سطح کراتینین از طریق انجامآ زمایش خون ساده بررسی میشود. در آزمایش تخمین میزان فیلتراسیون گلومرولی، میزان کارآیی کلیه ها در تصفیه خون اندازه گیری میشود.

از آزمایش های خون دیگر ممکن است برای بررسی سطح کلسترول و سطح پروتئین خون به نامآلبومین استفاده شود.

آزمایش هورمون رشد:

بدن ما معمولاً بی سر و صدا، تغییر میکند. کودکان قد بلندتر میشوند. موهای ما اغلب با افزایش سن نازک میشوند. این ها همه بخشی از بلوغ است و توسط هورمون ها کنترل میشود. هورمونی که به کنترل رشد و واکنشهای شیمیایی در بدن ما کمک میکند، هورمون رشد نام دارد. گاهی اوقات اختلالی در عملکرد هورمون رشد رخ میدهد. بنابراین، آزمایشات لازم برای بررسی هورمون رشد باید انجام شود.

توجه داشته باشید که هورمون رشد در رشد طبیعی کودکان نقش مهمی را ایفا میکند. یکی از هورمونه ایی که به وسیله ی غده ی هیپوفیز تولید میشود، هورمون رشد است. پزشک برای بررسی اینکه آیا به اندازه ی کافی هورمون رشد در بدن کودک تولید میشود یا خیر، آزمایش سنجش هورمون رشد را تجویز میکند.

علائم کاهش هورمون رشد عبارتند از:

بلوغ دیررس، تاخیر در روند رشد استخوان‌ها، کوتولگی، خستگی، ضعف استخوان. اگر کودک شما این علائم را داشته باشد، پزشک آزمایش هورمون رشد را تجویز میکند. اگر میزان هورمون رشد در بدن کودک بیش از حد یا کمتر از مقدار متداول باشد، مشکلات جدی برای کودک رخ میدهد. هورمون رشد در صورت عدم درمان میتواند مشکلاتی را برای کودک ایجاد کند، اما درمان به سادگی با تزریق منظم هورمون رشد امکان پذیر است.