پیش دیابت یکی از بیماری شایع است که ممکن است افراد درگیر آن در صورت عدم کنترل و درمان، مبتلا به دیابت نوع 2 شوند. پیش دیابت در بعضی از افراد مبتلا، هیچ نشانه و علائمی ندارد و تنها با انجام آزمایشاتی مثل آزمایش قند خون قابل تشخیص است اما در بعضی از مبتلایان نیز عوارض خود را نشان میدهد. بیماری پره دیابت اگر به موقع تشخیص داده شده و کنترل شود، از ابتلا به دیابت نوع 2 پیشگیری خواهد شد. از این رو، بهتر است چکاپها و آزمایشات را منظم انجام دهید و در صورت مبتلا بودن به این بیماری، درمان را آغاز کنید. در ادامه این مطلب همراه ما باشید تا راجع به بیماری پیش دیابت، نحوه تشخیص، خطرات و شیوه درمان این بیماری، شما را کامل راهنمایی کنیم.
بیماری پیش دیابت چیست؟
پیش دیابت که به اسم پری دیابت نیز شناخته میشود، وضعیتی است که در آن میزان قند خون از حالت طبیعی و نرمال بیشتر میشود و در این وضعیت، فرد باید به فکر کنترل و درمان خود باشد زیرا در صورت عدم درمان، احتمالا تبدیل به دیابت نوع 2 شود. در این بیماری، میزان قند خون در حدی بالا نیست که به آن دیابت بگوییم اما از آنجایی که ریسک بیماری بالاست، فرد مبتلا باید تحت نظر پزشک باشد و از رژیم غذایی ویژهای پیروی کند تا میزان قند خون خود را به حد نرمال برساند.
میزان قند خون در پیش دیابت
میزان قند خون در ساعات مختلف روز و در حالات ناشتایی و غیرناشتایی، تفاوت دارد و بهتر است که برای تست قند خون خود به یک مطب مراجعه کنید. اما در حالت کلی، میزان قند خون در وضعیت های نرمال، پری دیابت و دیابت به صورت زیر است:
- قند خون ناشتا در افراد سالم حدود 72 تا 99 میلیگرم است.
- قند خون ناشتا در افراد دیابتی حدود 80 تا 130 میلیگرم است.
- قند خون طبیعی در افراد سالم کمتر از 140 میلیگرم است.
- قند خون طبیعی در افراد دیابتی کمتر از 180 میلیگرم است.
با توجه به توضیحات فوق، اگر میزان قند خون فرد مابین 100 تا 125 میلی گرم باشد، بدین معناست که مبتلا به پیش دیابت است.
علائم ابتلا به پیش دیابت
اکثر افرادی که به بیماری پیش دیابت مبتلا هستند، تا مدت ها هیچ علائمی نشان نمیدهند و تنها راه برای تشخیص بیماری در آنها، انجام یکسری آزمایشات میباشد اما بعضی دیگر از افراد مبتلا دارای علائمی هستند. از جمله این علائم عبارتند از:
- تیره شدن نواحی خاصی از پوست بدن مثل پوست زیر بغل، کنارههای گردن، آرنج، زانوها، بند انگشتان و…
- تغییرات چشمی
- تکرر ادرار مخصوصا در ساعات شب
- خستگی
- تاری دید
- درد کردن نواحی مختلف بدن
- عدم التیام زخم و بریدگیها
- تشنگی شدید در بعضی مواقع
این علائم از نشانه های دیابت خاموش هستند اما برای تشخیص دقیقتر باید آزمایشات لازم انجام شوند.
بیشتر بخوانید: علائم دیابت
چه کسانی در خطر ابتلا به پیش دیابت هستند؟
همه کسانی که سبک زندگی سالم ندارند، ممکن است به پیش دیابت مبتلا شوند البته بعضی از افراد نیز ژنتیکی در معرض این بیماری قرار دارند. در این بخش، برخی از عوامل خطر ابتلا به بیماری پیش دیابت را ذکر کردهایم:
- کسانی که سن بالای 45 سال دارند نسبت به افراد جوانتر، امکان ابتلای بیشتری دارند.
- افراد با وزن بالا و شاخص توده بدنی بیشتر، در معرض ابتلا به پیش دیابت هستند.
- کسانی که چربی و چاقی از ناحیه شکم دارند، در خطر ابتلا به بیماری پری دیابت هستند. اگر اندازه دور کمر در خانمها بیشتر از 25 اینچ و در آقایان بیشتر از 40 اینچ باشد، یعنی چربی دور شکم آنها بالاست.
- مصرف مداوم غذاهای فرآوری شده و نوشیدنیهای با قند مصنوعی، خطر ابتلا به بیماری پری دیابت را افزایش میدهد.
- عدم تحرک و نداشتن فعالیت ورزشی، ریسک ابتلا به دیابت خاموش را بیشتر میکند.
- سابقه خانوادگی هم در ابتلا به بیماری پیش دیابت موثر است و اگر از افراد درجه یک خانواده شما مبتلا به دیابت هستند، ریسک ابتلاء در شما هم وجود دارد.
- داشتن بیماریهای زمینهای و سابقه پزشکی مانند سندروم تخمدان پلی کیستیک، فشار خون بالا و افزایش کلسترول بدن خون، ریسک ابتلا به بیماری پیش دیابت را افزایش میدهد.
احتمال ابتلای کودکان به دیابت خاموش
کودکان هم ممکن است پیش دیابت داشته باشند یعنی اگر قند خون کودک بیشتر از حد نرمال باشد، احتمالا مبتلا به این بیماری است است. معمولا کودکان مبتلا، علائمی نشان نمیدهند و والدین باید مواظب رژیم غذایی فرزند خود باشند زیرا عدم تشخیص و درمان به موقع بیماری، کودک را در معرض بیماری خطرناک دیابت نوع 2 قرار میدهد.
روش ها و آزمایش های تشخیص پری دیابت
اگر علائم پیش دیابت را دارید و یا از اعضای درجه یک خانواده شما مبتلا به دیابت هستند، توصیه میشود برای تشخیص ابتلا به این بیماری، نزد دکتر متخصص مراجعه کنید تا آزمایش های لازم را برای شما تجویز کند. برای بررسی بالا بودن سطح قند خون، معمولا یکی از 3 آزمایش زیر تجویز میشوند :
آزمایش گلوکز خون ناشتا
یک آزمایش رایج برای بررسی قند خون، آزمایش گلوکز خون ناشتا میباشد. برای انجام این آزمایش حداقل باید به مدت 8 ساعت ناشتا باشید و به جز آب، مجاز به خوردن و نوشیدن هیچ غذای دیگری نیستید. عدد قند خون اگر مابین 100 تا 125 میلیگرم در دسیلیتر باشد، فرد به پیش دیابت مبتلاست.
آزمایش تحمل گلوکز خوراکی
آزمایش دیگر برای بررسی میزان قند خون، آزمایش تحمل گلوکز خوراکی است. در این آزمایش هم نیاز به 8 ساعت ناشتایی میباشد سپس باید یک نوشیدنی شیرین نوشیده شود و از خون نمونه گرفته میشود. اگر سطح گلوکز خون در این آزمایش حدود 140 تا 199 میلیگرم در دسیلیتر باشد، فرد به پیش دیابت مبتلاست.
آزمایش A1C
برای بررسی میزان گلوکز خون، آزمایش A1C نیز تجویز میشود. در این آزمایش، میزان گلوکز خون در سه ماه اخیر مورد بررسی قرار میگیرد و نیازی هم به ناشتا بودن نیست. اگر سطح A1C در فرد حدود 5.7 تا 6.4 باشد، فرد به پری دیابت مبتلاست.
بیشتر بخوانید: آزمایش چکاپ دیابت
روش های درمان دیابت خاموش
پزشک با توجه به شرایط بیمار، روشهای درمانی مناسب را به کار میگیرد. پزشک برای بیمارانی که وضعیت خطرناک دارند به طوری که در معرض ابتلا به دیابت هستند، ممکن است دارو تجویز کند اما برای بیماران با وضعیت نرمالتر، تغییر سبک زندگی و کنترل استرس میتوانند راهکارهای درمانی مناسبی باشند.
در ادامه، بعضی از روش های درمان پیش دیابت را بررسی میکنیم:
- مصرف نوشیدنی های داری قند مصنوعی، غذاهای فرآوری شده، گوشت قرمز، شیرینی، کیک و بیسکوییت و هر نوع غذای چرب و قند دار را قطع کنید.
- اگر اضافه وزن دارید باید به فکر لاغری و کاهش وزن خود باشید. کاهش وزن میتواند احتمال ابتلا به دیابت را تا حد زیادی کاهش دهد.
- در صورت مصرف سیگار و دخانیات، باید ترک کنید.
- به استرس خود غلبه کنید زیرا استرس باعث افزایش سطح هورمون های کورتیزول، اپی نفرین و گلوکاگون میشود و این هورمون ها تاثیر منفی بر سطح انسولین دارند.
- روزانه حداقل نیم ساعت ورزش کنید و پیادهروی داشته باشید.
انجام آزمایش خون در آزمایشگاه نارون
اگر برای انجام آزمایش چکاپ دیابت در تهران به دنبال یک آزمایشگاه مجهز هستید، آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون را به شما معرفی میکنیم. در این آزمایشگاه از تجهیزات جدید و پیشرفته برای انجام آزمایش شما استفاده خواهد شد و جوابدهی هم سریع است. میتوانید به صورت تلفنی از آزمایشگاه وقت بگیرید و در وقت خود مراجعه کنید. همچنین اگر مراجعه حضوری برای شما ممکن نیست، امکان بهرهمندی از خدمات آزمایش در منزل را نیز دارید. در این خدمات، نمونهگیر همراه با لوازم مورد نیاز به منزل یا محل کار شما میآید و بعد از نمونه گیری از خون، نمونه را به آزمایشگاه انتقال میدهد.