همان طور که مطلع هستید، بدن انسان می تواند انواع چربی های مورد نیاز خود را از کربوهیدرات ها و سایر چربی ها تأمین کند. اسید های چرب امگا ۳ و امگا ۶ نیز از جمله چربی های مورد نیاز و ضروری بدن هستند و برخلاف سایر چربی ها که بدن می تواند از کربوهیدرات ها تأمین کند، این نوع از اسید های چرب اشباع نشده توسط بدن ساخته نشده و باید از طریق منابع غذایی دریافت شوند. غذاهای سرشار از امگا ۳ نیز شامل انواع ماهی، غذا های دریایی، انواع آجیل به ویژه گردو، روغن های گیاهی، سبزیجات برگ دار و همچنین دانه های کتان هستند. این نوع از اسید های چرب اشباع نشده جهت ساختن غشای سلولی در سراسر بدن و همچنین تأثیر بر عملکرد گیرنده های سلولی در غشا بسیار مورد نیاز هستند و دارای ۲ نوع امگا ۳ امگا ۶ می باشند. یکی از روش هایی که با آن میزان اسیدهای چرب در بدن را می توان اندازه گیری و از بیماری ها پیشگیری کرد انجام آزمایش امگا 3 و امگا 6 است.
اسید چرب امگا ۳
امگا ۳، یک نوع از اسید چرب اشباع نشده است که در منابع غذایی همچون انواع ماهی های روغنی، سالمون، ماهی تن، غذا های دریایی و همچنین تخم مرغ یافت می شود. مصرف امگا ۳ در وعده های غذایی روزانه به میزان ۲۵۰ تا ۵۰۰ میلی گرم برای بزرگسالان یا ۳۰۰ گرم ماهی در هفته، می تواند خطر ابتلا به بسیاری از بیماری ها همچون مشکلات قلبی عروقی را تا حد قابل توجهی کاهش دهد. این نوع چربی برای ساختار مغز و عملکرد طبیعی شناختی نیز بسیار ضروری بوده و در بهبود رشد نوزادان نیز بسیار موثر است. با توجه به برخی مطالعات انجام شده نیز چربی امگا ۳ می تواند درد و سفتی مفاصل در بیماری هایی همچون روماتوئید و آرتریت را کاهش داده و در مدیریت افسردگی و ADHD نیز بسیار موثر واقع شود.
از مهم ترین منابع غذایی حاوی امگا ۳ نیز می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- روغن ماهی
- روغن جلبک
- روغن کبد ماهی کاد
- انواع ماهی و غذا های دریایی
- تخم مرغ
- روغن های گیاهی چون بذر کتان، کانولا و سویا
- انواع دانه و آجیل
- گردو، چیا و دانه کتان
اسید چرب امگا ۶
امگا ۶ نیز یکی دیگر از انواع چربی های غیر اشباع سالم است و مانند امگا ۳، برای بدن بسیار ضروری بوده و باید در وعده های غذایی و مکمل ها جذب بدن شود. مصرف این نوع از چربی های غیر اشباع در طول روز به میزان ۱۲ گرم برای زنان و ۱۷ گرم برای مردان، نقش بسیار مهمی را در ارتقای سلامت ایمنی، تنظیم ژن ها و همچنین لخته شدن خون دارند و مانند چربی امگا ۳، در کاهش علائم درماتیت، آرتریت و همچنین روماتوئید بسیار موثر هستند. چربی های امگا ۶ به طور معمول در مواد غذایی همچون انواع دانه ها، ذرت، سویا، آجیل و غذا های فرآوری شده یافت می شوند و در بهبود عملکرد سلول ها در بدن نیز بسیار موثر هستند.
از مهم ترین مواد غذایی حاوی اسید چرب امگا ۶ نیز می توان به موارد زیر اشاره نمود:
انواع روغن آفتاب گردان، سویا، ذرت، بادام زمینی و غیره
- انواع دانه ها
- روغن هسته انگور
- انواع محصولات لبنی
- گوشت
- تخم مرغ
- روغن کنجد
- و غیره
امگا ۳ بهتر است یا امگا ۶
به طور کلی ما در وعده های غذایی خود، امگا ۶ را نسبت به امگا ۳ بیشتر جذب کرده و این نیز به دلیل مصرف بیش از حد غذا های فراوری شده در طول روز است. مطالعات نشان دادهاند که افراد چربی های غیر اشباع امگا ۶ را ۱۰ برابر بیشتر از چربی های غیر اشباع امگا ۳ مصرف می کنند و مصرف بیش از حد امگا ۶ نیز می تواند منجر به مشکلات سلامتی مانند پیش التهابی در بدن شود. بنابراین در برنامه ریزی برای رژیم غذایی خود، باید به میزان مصرف امگا ۳ نیز در طول وعده های غذایی توجه کرده و تا حد امکان آن را از منابع غذایی متفاوت دریافت کنید. همچنین هر دو اسید های چرب امگا ۳ و امگا ۶ برای بدن جهت بهبود عملکرد سلول ها بسیار حائز اهمیت هستند و جهت جلوگیری از ابتلا به برخی بیماری های مزمن و حفظ سلامتی خود، باید تعادل میان این دو اسید چرب را حفظ نمایید.
انواع اسید چرب امگا ۳
از مهم ترین اسید های چرب امگا ۳ برای بدن، می توان به موارد زیر اشاره نمود:
اسید آلفا لینولنیک ALA
این نوع از اسید چرب امگا ۳ برای بدن بسیار ضروری بوده و بیشترین تأثیر را در انرژی کلی بدن دارد. این نوع از اسید چرب باید از مواد غذایی حاوی امگا ۳ توسط بدن دریافت شود و به وفور نیز در روغن ماهی یافت می شود.
دوکوزاهگزانوئیک اسید DHA
این نوع از اسید چرب غیر اشباع امگا ۳، برای عملکرد شناختی و همچنین بهبود رشد سالم مغز بسیار حائز اهمیت است.
ایکوزاپنتانوئیک اسید EPA
این نوع اسید چرب سبب تقویت سیستم ایمنی شده و در بهبود سلامت قلب نیز بسیار تاثیر گذار است.
علائم کمبود امگا ۳ و امگا ۶ در بدن
امگا ۳ و امگا ۶، هر دو اسید های چرب ضروری هستند و کمبود هر یک از آن ها در بدن، دارای علائم و نشانه هایی در سلامت جسمانی است. اگرچه بدن ما به طور طبیعی چربی های امگا ۳ یا امگا ۶ را تولید نمی کند، اما مصرف آن ها در طول رژیم غذایی، نقش بسیار مهمی را در تنظیم فشار خون، حافظه و بهبود عملکرد سلول ها ایفا می کند. همچنین این نوع از چربی های اشباع نشده، در پیشگیری از انواع بیماری های خاص همچون سرطان، بیماری های قلبی عروقی و غیره بسیار موثر بوده و حفظ تعادل در مصرف آن ها نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است.
از مهم ترین علائم کمبود امگا ۳ و امگا ۶ در بدن نیز می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- مشکلات شدید سلامتی همچون افسردگی
- مشکل در گردش خون
- نوسانات خلقی
- احساس خستگی مداوم
- عدم تمرکز و یا تمرکز ضعیف
- احساس درد و ناراحتی در مفاصل
- خشک شدن مو و پوست
- شکننده شدن سطح ناخن ها
- اختلال بسیار شدید در خواب
آزمایش امگا چیست؟
آزمایش امگا ۳ و امگا ۶ نوعی آزمایش خون است که برای افرادی که دارای علائم کمبود این نوع از اسید های چرب غیر اشباع هستند انجام شده و سطح آن ها را در بدن اندازه گیری می کند. برای انجام این تست نیز از طریق آزمایش خون، نمونه خون مورد نیاز توسط کادر آزمایشگاه جمع آوری شده و سپس برای تجزیه و تحلیل به بخش مورد نظر انتقال داده می شود.
آیا برای آزمایش امگا باید ناشتا بود
در پاسخ به این سوال باید گفت که بله. به طور معمول آزمایش های امگا ۳ و امگا ۶، به صورت ناشتا و در هنگام صبح برای افراد انجام می شوند و علاوه بر توجه به توصیه های پزشک، باید قبل از مصرف صبحانه و هرگونه نوشیدنی و مواد غذایی، اقدام به انجام این آزمایش در هنگام صبح نمایید.
کمبود امگا در بدن باعث چه بیماری هایی می شود
برقراری تعادل در مصرف اسید های چرب امگا ۳ و امگا ۶ برای بهبود عملکرد بدن و همچنین سلامتی بسیار حائز اهمیت است. زیرا هر دو این چربی های اشباع نشده برای بدن ضروری هستند و کمبود آن ها می تواند خطر ابتلا به برخی از بیماری های خاص را افزایش دهد. به عنوان مثال چربی غیر اشباع امگا ۳، دارای خاصیت ضد التهابی، آنتی اکسیدانی و ضد انعقادی در بدن است و از این رو در حفظ سلامت بدن بسیار موثر است.
از مهم ترین بیماری های حاصل از کمبود امگا ۶ و امگا ۳ در بدن، می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- بیماری های قلبی و عروقی
- نوسانات خلقی و افسردگی
- بیماری آسم
- بیماری های خاص همچون سرطان
- بیش فعالی
- بیماری آرتریت
- بیماری آلزایمر
- بیماری اختلالات شناختی
- اسکیزوفرنی
- بیماری دیابت یا چاقی
- بیماری های التهابی
- بیماری لوپوس
- سرطان ریه و سینه
- بیماری مقاومت به انسولین
چه کسانی باید آزمایش امگا بدهند؟
در حال حاضر علائمی چون خستگی، اختلال در خواب، افسردگی و غیره در بیشتر افراد به دلیل مشغله های فکری و کاری، سبک زندگی نادرست و رژیم غذایی غلط، بسیار افزایش یافته و در چکاپ های دوره ای پزشکان انواع آزمایش های لازم مرتبط با این علائم همچون آزمایش امگا ۳ و امگا ۶ را تجویز می کنند. بنابراین بهتر است در چکاپ های دوره ای خود، آزمایش امگا ۳ و امگا ۶ را نیز انجام داده و سطوح مناسب آن را در بدن خود اندازه گیری نمایید.
اما با این حال افرادی که واجد شرایط موارد زیر هستند، ملزم به انجام آزمایش امگا ۳ و امگا ۶ می باشند:
- بانوان باردار و شیرده
- افراد میان سال و بالای ۵۰ سال
- افراد دارای زمینه بیماری های خاص
- افراد مبتلا به برخی سرطان ها همچون سرطان ریه و سینه
- کسانی که دارای پوکی استخوان هستند
- افراد دارای بیماری های قلبی و عروقی
- افراد گیاه خوار و یا دارای سوء تغذیه
- افرادی که دارای مشکلات انعقادی و لخته شدن خون هستند
- افرادی که دارای سوابق خانوادگی بیماری های قلبی عروقی می باشند
- افرادی که از قبل مبتلا به رشد غیر طبیعی سلول های مغزی بودهاند
تفسیر آزمایش امگا ۳ و امگا ۶
آزمایش های امگا ۳ و امگا ۶، برای بررسی سطح اسید های چرب غیر اشباع در بدن انجام می شود و فاکتور های اندازه گیری شده در آزمایش خون نیز شامل شرح زیر است:
- انواع اسید های چرب امگا ۳
- انواع اسید های چرب امگا ۶
- اسید های چرب امگا ۹
- بررسی سطوح خاصی از امگا ۳
- بررسی ALA, DHA, EPA
- بررسی ۲۸ اسید چرب مختلف از جمله LA
- و غیره
کلام آخر
آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون، یکی از با کیفیت ترین و بهترین مراکز آزمایشگاهی در تهران است و با بهرهمندی از کادر بسیار مجرب و متخصص و همچنین استفاده از بروزترین و مجهزترین تجهیزات و تکنولوژی ها، انواع خدمات آزمایشی را در بالاترین سطح کیفی به مراجعین ارائه می دهد. شما عزیزان می توانید جهت انجام تست امگا ۳ و امگا ۶ و همچنین بهرهمندی از خدمات نمونه گیری در منزل، با آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون تماس گرفته و اطلاعات لازم را از کارشناسان ما دریافت نمایید.