وحید مردی 42 ساله، همیشه آدم آرامی است اما در چند وقت اخیر خیلی زود عصبانی میشود و حتی برای کوچکترین مسائل هم زود از کوره در میرود. خود او تعجب کرده است که چرا انقدر عصبانی شده و نوسانات خلقی زیادی دارد. همچنین، صبحها با خستگی از خواب بیدار میشود و رابطهاش با همسرش نیز مثل قبل نیست، گاهی اوقات در سرکار هم نمیتواند تمرکز ذهنی داشته باشد اما نمیداند چرا. تا اینکه بالاخره به پیشنهاد همسر خود، تصمیم گرفت آزمایش هورمونی انجام دهد. نتایج آزمایش هورمونی نشان داد که سطح هورمونهای مردانه او تغییرات زیادی داشته است؛ سطح هورمون LH او پایین رفته و سطح تستوسترون هم کاهش داشته است. با همین نتیجه، به پاسخ خیلی از سوالات خود رسید. احتمالاً، تغییرات اخلاقی و رفتاری وحید برای شما هم آشنا هستند و حداقل یکی از این علائم را داشتهاید. این نشانهها را باید جدی بگیرید و سریعتر، پیگیر درمان خود باشید.
هورمونهای اصلی جنسی مردانه کدامند؟
هورمون های جنسی مردانه اغلب در بخش تناسلی و در بیضه ها تولید می شوند و هرگونه اختلال در روند تولید آن تاثیرات مخرب و قابل توجهی بر سلامت و کیفیت روابط جنسی و به خصوص سلامت جسمی فرد دارد. اصلی ترین عوارض تغییرات و کاهش هورمون های جنسی مردان در کاهش میل جنسی، اختلال در نعوظ، خستگی های مداوم، نوسانات خلقی و مشکلات باروری است که عدم درمان و بی توجهی به این علائم عواقب طولانی مدت برای فرد به همراه دارد. اما بیایید کمی بیشتر به شناخت این هورمون های بدن بپردازیم. اصلیترین هورمونهای جنسی مردانه، عبارتند از:
تستوسترون
مهمترین هورمون جنسی در مردان، تستوسترون است. این هورمون، وظیفه ایجاد صفات مردانه را بر عهده دارد همچنین مسئول میل جنسی، قدرت عضلانی و انرژی روزانه مردان است. اکثر ویژگیهای مردانه، تحت کنترل هورمون تستوسترون هستند.
دیهیدروتستوسترون (DHT)
یکی دیگر از هورمونهای جنسی مردانه، دیهیدروتستوسترون است که هورمونی فعالتر و قویتر از تستوسترون محسوب میشود. نقش این هورمون در رشد اندامهای جنسی و رویش موی سر است همچنین تغییرات دوران بلوغ در اثر فعالیت دیهیدروتستوسترون رخ میدهد.
هورمون لوتئینیزهکننده (LH)
هورمون LH، هورمونی است که توسط غده هیپوفیز ترشح میشود و وظیفه اصلی این هورمون، تحریک بیضهها برای تولید تستوسترون میباشد.
FSH هورمون محرک فولیکول
یکی دیگر از هورمونهای جنسی مردانه، هورمون FSH یا همان هورمون محرک فولیکول است. این هورمون را هم غده هیپوفیز ترشح میکند و نقش اصلی را در کمک به تولید و رشد اسپرم در بیضهها دارد.
پرولاکتین
پرولاکتین در بدن مردان به مقدار کم وجود دارد اما اگر سطح آن بیشتر از حد طبیعی شود میتواند تاثیر منفی بر تولید تستوسترون داشته باشد و بر میل جنسی فرد هم تاثیر خواهد داشت.
تاثیر هورمون های جنسی بر بدن مردان
هر کدام از هورمونهای جنسی مردانه که بالاتر معرفی کردیم، تاثیرات مختلفی بر بدن دارند و تغییرات آنها میتواند باعث عوارضی برای بدن شود. تاثیر هریک از هورمونها بر بدن مردان را در این بخش شرح میدهیم:
تأثیر تستوسترون بر بدن مردان
تستوسترون به عنوان اصلیترین هورمون جنسی، نقشهای زیادی در سلامت جنسی، جسمی و روانی مردان دارد. این هورمون در دوران بلوغ باعث تغییر صدا، رویش مو و افزایش تودههای عضلانی میشود. تاثیر آن در بزرگسالی نیز برای حفظ میل جنسی، تمرکز ذهنی و قدرت بدنی است. تستوسترون حتی میتواند بر انگیزه، خلق و خو و روحیات فرد نیز تاثیر بگذارد و با تغییرات آن، فرد ممکن است دچار خستگی مفرط، افسردگی یا کاهش انرژی شود.
تأثیر دیهیدروتستوسترون (DHT) بر بدن مردان
دیهیدروتستوسترون در دوران جنینی، وظیفه شکلگیری اندام تناسلی را ایفا میکند و در دوران بلوغ هم در رشد موهای ناحیه تناسلی، صورت و بدن تاثیر دارد. این هورمون به عنوان فرم فعالتر از تستوسترون، در تنظیم میل جنسی هم موثر است ولی در صورت بیشتر شدن سطح آن، فرد ممکن است درگیر مشکلاتی مثل ریزش مو یا چرب شدن پوست شود.
تأثیر هورمون LH (لوتئینیزهکننده) بر بدن مردان
هورمون LH ترشح شده از غده هیپوفیز، وظیفه اصلی را در تولید تستوسترون بر عهده دارد. این هورمون، مسئول تحریک سلولهای لیدیگ در بیضههاست تا شروع به تولید تستوسترون کند. بدن مردان اگر هورمون LH کافی نداشته باشد، سطح تستوسترون بدن آنها نیز کمتر میشود و تمام فعالیتهای وابسته به این هورمون، تحت تاثیر قرار خواهند گرفت.
تأثیر هورمون FSH بر بدن مردان
هورمونFSH، بیشترین تمرکز را بر قدرت باروری مردان دارد و این کار را از طریق تحریک سلولهای سرتولی در بیضهها انجام میدهد. کیفیت اسپرمها تا حد زیادی به عملکرد درست هورمون FSH وابسته است و این هورمون، نقش حیاتی را در باروری طبیعی آقایان ایفا میکند.
تأثیر پرولاکتین بر بدن مردان
پرولاکتین در بدن مردان به مقدار کم یافت میشود و اگر سطح آن بیش از حد شود، باعث مشکلاتی خواهد شد از جمله اختلال در نعوظ، کاهش میل جنسی، کم شدن سطح تستوسترون و… معمولاً به دلایلی مثل استرس مزمن، مصرف بعضی داروها یا تومورهای هیپوفیز، سطح پرولاکتین افزایش پیدا میکند و میتواند یک خطر جدی برای سلامت جنسی مردان به همراه داشته باشد.
علائم کمبود هر یک از هورمونهای جنسی مردانه
کمبود هر یک از هورمونهای جنسی مردانه با علائمی همراه است. این علائم عبارتند از:
علائم کمبود تستوسترون
اگر یکی از علائم زیر را دارید، احتمالاً تستوسترون در بدن شما کم است:
- خستگی مفرط
- بیانگیزگی
- کاهش میل جنسی
- اختلال در نعوظ
- افسردگی
- کاهش حجم عضلات و افزایش چربی شکمی
علائم کمبود دیهیدروتستوسترون (DHT)
کمبود دیهیدروتستوسترون در بدن مردان با علائم زیر همراه است:
- تأخیر در بلوغ
- رشد ناقص اندام تناسلی و صدای کودکانه
- کاهش موهای بدن
- کاهش میل جنسی
- کاهش تراکم عضلات در موارد نادر.
علائم کمبود هورمون لوتئینیزهکننده (LH)
کمبود هورمون LH باعث علائم زیر در بدن مردان میشود:
- کاهش میل جنسی
- بیحوصلگی
- خستگی دائمی
- افت تمرکز
- تأخیر در شروع بلوغ
علائم کمبود FSH
مردانی که کمبود هورمون FSHدارند، بیشتر درگیر مشکلات ناباروری هستند و این هورمون، تاثیرات زیادی بر ظاهر یا خلق و خو ندارد. در یکسری از آقایان هم که کمبود هورمون FSH همزمان با کمبود هورمون LH است، میل جنسی به شدت کاهش پیدا میکند و تغییرات هورمونی در بدن این دسته از آقایان، شدیدتر است.
علائم کمبود پرولاکتین
به ندرت اتفاق میافتد که بدن مردان دچار کمبود پرولاکتین شود و عوارض تغییرات این هورمون معمولاً در زمان بالا رفتن سطح آن است. اما در موارد نادر که پرولاکتین در بدن یک آقا کم میشود، علائمی مثل اختلال در عملکرد جنسی و ناتوانی در ارگاسم را نشان میدهد.
آزمایشهای تشخیصی تغییرات هورمونهای جنسی مردانه
اگر علائم تغییرات هورمونهای جنسی مردانه را دارید، باید نزد پزشک مراجعه کنید تا آزمایشهای تشخیصی را برای شما تجویز کند. چند مورد از این آزمایشهای تشخیصی را در ادامه شرح میدهیم:
- ·آزمایش تستوسترون: آزمایش تستوسترون شامل انواع تست تستوسترون تام، تستوسترون آزاد و تستوسترون بی کربنات است و با تفسیر نتایج میتوان کمبود یا افزایش سطح آن را تعیین کرد.
- آزمایش هورمون لوتئینیزهکننده (LH): این آزمایش در زمانی انجام میشود که سطح تستوسترون پایین باشد تا مشخص شود آیا مشکل از بیضههاست یا غده هیپوفیز. اگر سطح LH بالا باشد، مشکل از بیضههاست اما اگر سطح LH پایین باشد، احتمالاً مشکل از غده هیپوفیز میباشد.
- آزمایش پرولاکتین زمانی تجویز میشود که فرد بدون هیچ علت مشخصی، اختلالات جنسی داشته باشد. پرولاکتین بالا حتی ممکن است نشان دهنده موجود تومورهای هیپوفیز باشد.
انجام آزمایشهای هورمون جنسی مردانه در آزمایشگاه نارون
مشکلات هورمونی در مردان باعث اختلالاتی میشوند و باید با انجام آزمایشهای تشخیصی و بهبود وضعیت هورمونها، این اختلالات برطرف شوند. آزمایشگاه نارون، مجهز به پیشرفته ترین تجهیزات جهت تشخیص هرگونه اختلالات هورمونی مردان است و میتوانید برای انجام آزمایشهای خود، به این آزمایشگاه تخصصی مراجعه کنید.
