اختلال در غده تیروئید، تاثیرات بسیار زیادی بر بدن میگذارد. در چند سال اخیر آمار مبتلایان به کمکاری و یا پرکاری تیروئید افزایش یافته است. به همین دلیل انجام آزمایشات تیروئید، یکی از مهمترین تستها در آزمایشگاهها شناخته میشود. اما قطعاً اگر شما نیز یکی از افرادی هستید که مجبور شدهاید آزمایش تیروئید را انجام دهید، دوست دارید تفسیر آزمایش تیروئید جهت تشخیص پرکاری یا کم کاری آن را ابتدا خودتان انجام دهید. در این مطلب آماده شده توسط تکنسین های آزمایشگاه نارون ما به شما آموزش خواهیم داد که چگونه نتیجه آزمایش را خودتان بررسی نمایید.
عملکرد غده تیروئید
ابتدا اجازه دهید برای شما در مورد عملکرد غده تیروئید صحبت کنیم تا بدانید که چرا انجام آزمایشات تیروئید در بازههای زمانی مشخص، اهمیت دارد. به خصوص اگر شما در خانواده خود افراد مبتلا به اختلالات تیروئیدی دارید، بیشتر باید این موضوع را جدی بگیرید. تاثیرات غده تیروئید عبارتند از:
- تاثیر بر عملکرد قلب
- متابولیسم و سوخت و ساز بدن
- عملکرد عضلات
- هضم و گوارش غذا
- وضعیت استخوانها
- وزن
- احساس شادابی و سطح انرژی فرد
- سرعت التیام زخمها
در صورتی که شما دچار کم کاری تیروئید شده باشید، وزن شما افزایش مییابد و همواره احساس تنبلی و خستگی دارید. اما افرادی که دچار پرکاری تیروئید میشوند، شاهد کاهش وزن، افزایش ضربان قلب و بیقراری خواهند بود.
آزمایش تیروئید از طریق هورمونهای محرک
یکی از رایجترین آزمایشاتی که برای بررسی وضعیت عملکرد غده تیروئید انجام میشود، اندازهگیری سطح هورمونهای محرک تیروئید یعنی TSH است. این هورمونها مسئولیت انتقال پیام را برای غده تیروئید بر عهده دارند. ترشح هورمونهای محرک، توسط غده هیپوفیز انجام میگیرد و به غده تیروئید اعلام میکند کدام هورمون را ترشح نماید. در صورتی که مقدار TSH کمتر از حد استاندارد باشد، بدن به غده هیپوفیز اطلاع میدهد که TSH بیشتری تولید کند. این هورمونها به غده تیروئید دستور میدهند که سطح هورمونهای تیروئیدی را افزایش دهد. اما در صورتی که سطح هورمونهای TSH بالا باشد، ابتدا بدن به غده هیپوفیز دستور میدهد سطح TSH را کاهش دهد. بنابراین بعد از کاهش تولید TSH سطح هورمونهای تیروئیدی نیز کم میشود.
بیشتر بخوانید: علائم پرکاری تیروئید
انواع هورمونهای تیروئیدی
هورمونهای تیروئیدی شامل دو نوع تیری یدوتیرونین یعنی T3 تیروکسین یعنی T4 میباشند. هورمون T3 علاوه بر تاثیر بر عملکرد سلولها، به آنها دستور میدهد که انرژی بیشتری تولید کنند. بنابراین هورمون T3 تعیین کننده سطح انرژی بدن است. اما هورمون T4 همانند یک نیروی ذخیره عمل میکند. در مواقع نیاز، با از دست دادن یک اتم ید، به هورمون T3 تبدیل میشود.
تفسیر آزمایش TSH
همانگونه که گفتیم، یکی از مهمترین تستهایی که در راستای بررسی عملکرد غده تیروئید انجام میشود، آزمایش TSH یا اندازهگیری هورمونهای محرک تیروئید است. متخصصان غدد با بررسی نتایج آزمایش TSH متوجه میشوند که آیا فرد دچار مشکلات تیروئیدی همانند کم کاری یا پرکاری و یا ابتلا به ندول تیروئیدی هستند یا خیر. برگه آزمایش خود را بردارید. مقادیر عددی مربوط به هورمون TSH را ملاحظه نمایید. بررسی کنید که این عدد در کدام یک از بازههای زیر قرار گرفته است:
| مقادیر عددی TSH براساس میلی واحد بر لیتر | شرح عملکرد تیروئید |
| 10-7 | عملکرد کم غده تیروئید تحت درمان |
| بیشتر از 10 | عملکرد کم کاری تیروئید همراه با علامت |
| 1-5/0 | عملکرد پرکاری تیروئید تحت درمان |
| بیشتر از 1 | عملکرد زیاد تیروئید همراه با علامت |
اکنون باید مقدار TSH را با هر یک از هورمونهای T3 و T4 مقایسه کنید تا ارزیابی دقیقتری از آزمایش تیروئید خود داشته باشید.
| مقایسه TSH با T3 و T4 | شرح عملکرد تیروئید |
| TSH نرمال + T4 نرمال | عملکرد طبیعی تیروئید |
| TSH پایین + T4 بالا | تیروئید پرکار |
| TSH بالا + T4 پایین | تیروئید کم کار |
| TSH پایین + T4 پایین | عملکرد کم تیروئید به دلیل مشکلات همانند اختلال در غده هیپوفیز |
| TSH بالا + T3 پایین | عملکرد کم تیروئید |
| TSH پایین + T3 بالا | تیروئید پرکار |
آزمایش TSH به عنوان آزمایش پایه برای تشخیص وضعیت عملکرد تیروئید شناخته شده است. اگر متخصص متوجه شود که شما دچار کم کاری یا پرکاری تیروئید هستید، از شما میخواهد آزمایشات دیگر همراه با نمونه برداری را نیز انجام دهید.
کلام آخر
آزمایشاتی همانند تیروئید باید با دقت بسیار بالا انجام شوند چون یک خطا باعث میشود متخصص نتواند به درستی تشخیص دهد و همین مسئله باعث میشود داروهایی که مصرف میکنید نتیجه عکس بر روی بدن شما داشته باشد. بنابراین شما باید آزمایشگاههای مجهز همانند آزمایشگاه نارون که به عنوان آزمایشگاه مخصوص تیروئید در تهران شناخته شده است را برای تست انتخاب کنید. برخی از آزمایشها در منزل نیز انجام میشوند. با ما تماس بگیرید تا در صورت امکان. آزمایش تیروئید در منزل نیز یکی از خدمات مهمی است که به صورت تخصصی توسط پرسنل مجموعه آزمایشگاهی نارون به متقاضیان گرامی ارائه می شود. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید از طریق شماره های تماس با کارشناسان مجموعه در تماس باشید.
