زخم دهانه رحم، وضعیتی خطرناک است که میتواند برای خانمها باعث مشکلات جدی شود. در این وضعیت، بافتهای دهانه رحم دچار آسیبهایی میشوند و میتواند دلایل مختلف عفونی و غیرعفونی داشته باشد. آنچه که برای درمان زخم دهانه رحم بسیار مهم است، تشخیص زود هنگام و سریع آن میباشد تا بتوان با بهکارگیری راهکارهای درمانی از پیشرفت این بیماری و خطرناکتر شدن اوضاع، جلوگیری کرد. خانمها اگر علائمی مثل مقاربت دردناک، احساس درد در حین معاینات دهانه رحم، مشکل در دفع ادرار، ترشحات غیرعادی واژن و… دارند حتماً باید با مراجعه نزد یک دکتر متخصص، معاینه شوند زیرا این علائم همگی در اثر زخم شدن دهانه رحم خود را نشان میدهند. برای آشنایی بیشتر با این بیماری، علائم، روشهای تشخیص و شیوه درمانی که دارد، لطفاً با ما در ادامه همراه باشید.
زخم دهانه رحم چیست؟
زخم دهانه رحم یا سرویسیت، وضعیتی خطرناک و هشدار دهنده است و فرد مبتلا باید هر چه سریعتر معاینه شده و درمان را آغاز کند. اگر بخواهیم این بیماری را توضیح دهیم، ابتدا باید گفت که دهانه رحم یا سرویکس، مجرای باریکی است که رحم و واژن را به هم ارتباط میدهد. خون قاعدگی در هر ماه از رحم خارج شده و از طریق دهانه یا سرویکس، وارد واژن میشود همچنین در زمان زایمان، دهانه رحم منبسط میشود تا جنین وارد کانال زایمان شود.
بنابراین دهانه رحم در بخش پایین رحم و نزدیک به واژن قرار دارد و ممکن است در اثر عوامل مختلفی هم دچار زخم و التهاب شود. بعضی از افراد مبتلا به التهاب دهانه رحم، هیچ علائمی را نشان نمیدهند اما این بیماری در اکثر مبتلایان با علائمی مثل ترشحات واژینال، مقاربت دردناک، خونریزی در حین رابطه جنسی و… همراه است همچنین فرد مبتلا به زخم سرویکس رحم ممکن است دچار عفونتهای مزمن هم شود.
بیشتر بخوانید: انواع سرطان دهانه رحم
علل زخم دهانه رحم
احتمالاً برای شما هم سوال است که زخم دهانه رحم به چه علتی اتفاق میافتد چرا که با شناخت دلایل ایجاد این بیماری میتوانید مراقبتهای بهتری داشته باشید تا در معرض ابتلا قرار نگیرید. از دلایل التهاب دهانه رحم عبارتند از:
دلایل عفونی التهاب دهانه رحم
عامل اصلی زخم شدن دهانه رحم، دلایل عفونی است یعنی زمانی که ویروس و باکتری در این ناحیه رشد میکنند، باعث زخم و التهاب میشوند و فرد احساس درد دارد. عفونتها به طور معمول از طریق روابط جنسی محافظت نشده، منتقل میشوند و از انواع آنها، شامل کلامیدیا، سوزاک، تبخال تناسلی، تریکومونیازیس و مایکوپلاسما تناسلی هستند.
علت غیرعفونی سرویسیت
دلیل دیگر زخم شدن دهانه رحم، موارد غیر عفونی است. اگر دهانه رحم به طور مدام در معرض انواع مواد شیمیایی یا تحریکات فیزیکی قرار بگیرد، ممکن است ملتهب و زخم شود. حساسیت به لاتکس موجود در کاندم، واکنش به لوازمی مثل تامپون، کلاهک دهانه رحم، تحریک شیمیایی با استفاده از اسپرم کشها و… از دلایل غیر عفونی التهاب دهانه رحم هستند.
عدم تعادل هورمونی
علاوه بر دلایل عفونی و غیرعفونی، عدم تعادل هورمونی هم میتواند باعث زخم دهانه رحم شود؛ با افزایش سطح پروژسترون و کاهش سطح استروژن، بافت سالم دهانه رحم در معرض آسیب قرار میگیرد.
افراد مستعد و در معرض بیماری زخم دهانه رحم
بعضی از افراد در معرض بیماری زخم دهانه رحم هستند از جمله آنکه:
- کسانی که دارای چندین شریک جنسی هستند یا رفتارهای پرخطر جنسی دارند.
- افرادی که قبلاً درگیر بیماریهای آمیزشی و عفونتهای مقاربتی STDs و STIs شدهاند یا کسانی که شریک جنسی آنها درگیر این بیماری هاست.
- کسانی که به لوازمی مثل تامپون، پد بهداشتی یا کاپ قاعدگی حساسیت دارند.
- خانمهایی که بعد از زایمان طبیعی دچار عفونت قارچی شدهاند.
- ممکن است سرویسیت در اثر عفونت رحم نیز باشد.
نشانههای زخم دهانه رحم
برای تشخیص اینکه دچار بیماری التهاب دهانه رحم شدهاید یا خیر باید نزد دکتر متخصص زنان مراجعه کنید اما بهتر است پیش از مراجعه به مطب دکتر، بررسی کنید که آیا علائم را دارید یا خیر. علائم این بیماری به شرح زیر هستند:
- ترشحات غیرعادی واژن که رنگهای سفید، زرد یا خاکستری دارد.
- بوی بد واژن
- احساس فشار یا درد در شکم یا ناحیه لگن
- خونریزی در زمان یا بعد از رابطه جنسی
- احساس درد در حین رابطه جنسی
- سوزش و خارش واژن
- مشکل در دفع ادرار
- و…
اگر اکثر علائم فوق را دارید باید سریعاً توسط پزشک معاینه شوید و آزمایشهای لازم را هم انجام دهید. پزشک ابتدا به معاینه شما میپردازد و سوابق پزشکیتان را هم بررسی میکند تا متناسب با شرایطی که دارید، آزمایشهای تشخیصی را تجویز کند.
بیشتر بخوانید: آزمایش سرطان دهانه رحم
روشهای تشخیص زخم دهانه رحم
برای تشخیص زخم دهانه رحم پزشک میتواند از روشهای مختلفی استفاده کند از جمله آنکه:
معاینه لگن
قدم اول برای تشخیص سرویسیت، معاینه لگن است. برای این منظور از اسپکولوم در واژن استفاده میشود تا هر نوع التهاب، تورم و حساسیت مورد بررسی قرار بگیرد. در این معاینه، دیوارههای فوقانی، تحتانی و جانبی واژن و دهانه رحم بررسی میشوند.
نمونه برداری از زخم
پس از معاینه لگن و تشخیص وجود زخم و التهاب در ناحیه رحم، پزشک اقدام به نمونهبرداری میکند. برای نمونه برداری از یک سواب یا برس استفاده میشود که وارد واژن شده و نمونهای از مایع دهانه رحم و زخم برداشته میشود. مایع واژن برای بررسی عفونتهایی مثل سوزاک، تریکوموناس و واژینوز باکتریایی یا کلامیدیا، نمونهبرداری میشود. نمونه برای بررسیهای دقیق به آزمایشگاه انتقال داده خواهد شد.
کولپوسکوپی التهاب دهانه رحم
برای تشخیص بافت غیر عادی واژن یا دهانه رحم از روش کولپوسکوپی هم بهره گرفته میشود. این روش میتواند به تشخیص سریعتر زخم دهانه رحم کمک کند تا درمان زودتر آغاز شود.
پیشگیری از زخم دهانه رحم
شما میتوانید با رعایت توصیههای مراقبتی، خود را از بیماری التهاب دهانه رحم حفظ کنید. این نکات مراقبتی عبارتند از:
- برای برقراری رابطه جنسی از کاندوم استفاده کنید و از کاندوم هم استفاده صحیح داشته باشید.
- از محصولات بهداشتی زنانه معطر استفاده نکنید زیرا این محصولات مثل تامپون یا صابونهای معطر باعث التهاب واژن و دهانه رحم میشوند.
- لباس زیر از جنس نخی بپوشید که قابلیت تنفس دارد و مانع از ایجاد رطوبت میشود.
- از عدم ابتلای شریک جنسی خود به عفونتهای مختلف مطمئن شوید
روشهای درمان سرویسیت
خوشبختانه، التهاب دهانه رحم قابل درمان است و پزشک با در نظر گرفتن سن، سابقه پزشکی، شدت بیماری و شرایط بیمار، روش درمانی مناسب را انتخاب میکند. البته در مواردی که فرد به دلیل حساسیت و واکنشهای آلرژیک به محصولاتی مثل اسپرم کش یا تامپون دچار زخم شده است، نیازی به درمانهای تخصصی با دارو نیست و فقط باید از این مواد حساسیتزا استفاده نکند اما در مواردی که التهاب به دلیل عفونت ایجاد شده است، باید اقدامات درمانی جدیتری انجام شوند.
داروهای موثر برای درمان زخم دهانه رحم
پزشک برای درمان سرویسیت، معمولاً داروهای زیر را تجویز میکند:
- آنتی بیوتیک برای درمان سرویسیت ناشی از عفونت مقاربتی مانند بیماریهای سوزاک، کلامیدیا و…
- مصرف داروهای هورمونی برای خانمهایی که در سن یائسگی هستند برای متعادل کردن سطح هورمونهای زنانه آنها
- قرص مترونیدازول
- قرص آزیترومایسین
- امپول جنتامایسین
- داکسی سایکلین
- پماد اریترومایسین
- پماد دالاواگ
- پماد کلوتریمازول
- ژل واژینال
- ژل رویال
- و…
فریز زخم دهانه رحم
برای بعضی از مبتلایان، روش فریز زخم انتخاب میشود. اگر پزشک تشخیص دهد که علت زخم، سرطان دهانه رحم یا وجود سلولهای پیش سرطانی است، روش فریز را انتخاب میکند. در این روش، سلولهای غیرطبیعی منجمد شده و نابود میشوند و میتوان با استفاده از تکنیک کرایوتراپی نیز سلولهای غیرعادی را از بین برد.
جراحی لیزر
از بهترین روشها برای نابودی زخمهای دهانه رحم، جراحی لیزر یا سوزاندن زخمها میباشد. این شیوه با استفاده از بیحسی موضعی انجام میگیرد و با یک جلسه درمان، به نتایج مطلوب میرسید همچنین عوارضی هم ندارد.
روش پلاسما تراپی
از تکنیکهای درمانی زخم دهانه رحم، پلاسما تراپی است. در این روش که ترمیمی محسوب میشود، پزشک از پلاسمای خون خود فرد استفاده میکند تا بافت رحم را بهبود دهد. پلاسمای غنی از پلاکت حاوی مقادیر فراوانی فاکتورهای رشد میباشد و میتواند بافت رحم را به رشد سلولی و بازسازی تحریک کند.
مراجعه به آزمایشگاه نارون برای تشخیص زخم دهانه رحم
پس از مراجعه به مطب متخصص زنان، پزشک برای شما آزمایش تجویز میکند و شما برای انجام آزمایشها باید آزمایشگاهی مجهز را انتخاب کنید. آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون میتواند با بروز ترین تجهیزات، آزمایشات شما را انجام دهد. این آزمایشگاه در تهران واقع شده است و اگر نیاز داشته باشید، خدمات نمونه گیری در منزل را هم ارائه میدهد. لطفاً برای دریافت اطلاعات بیشتر با آزمایشگاه تماس بگیرید.