هپاتیت یکی از بیماریهای ویروسی است که شامل 5 نوع A,B,C,D و E میباشد. این بیماری ویروسی معمولاً از طریق نوشیدن و خوردن آب یا غذای آلوده، بدن را درگیر میکند و اندامی که مورد هدف قرار میدهد، کبد است. به همین دلیل، ضروری است که با رعایت بهداشت در تغذیه، خود را از ابتلاء به این بیماری حفظ کنید و در صورت ابتلاء به آن، از رژیم غذایی مناسب پیروی کنید. برای درمان هپاتیت، بعضی داروها، ویتامینها و مکملها توسط پزشک تجویز میشوند اما لازم است استراحت و تغذیه مناسب هم داشته باشید همچنین توصیه میشود از مصرف سرخود مکملهای غذایی و بدون تجویز پزشک، خودداری نمایید. در این مطلب میخواهیم رژیم غذایی مناسب برای بیماران مبتلا به هپاتیت را بررسی کنیم. لطفاً همراه ما باشید تا اطلاعات مفیدی را در اختیارتان قرار دهیم.
رژیم غذایی برای هپاتیت مزمن تا چه حدی موثر است؟
منظور از بیماری هپاتیت مزمن، هپاتیتی است که علائم آن تا بیشتر از 6 ماه ادامهدار میشود. البته ممکن است علائم این بیماری تا زمانی که شدید نشده است، خود را نشان ندهند و در این وضعیت با رعایت رژیم غذایی میتوان علائم بیماری را تا حد زیادی مدیریت کرد. بیماران مبتلا به هپاتیت با پیروی از رژیم غذایی سالم میتوانند وزن مناسب بدن خود را نگه دارند، سطح انرژی بیشتری در طول روز داشته باشند و توده عضلانی بدن خود را نیز حفظ کنند همچنین با رعایت رژیم غذایی سالم، علائم بیماری مثل درد و ناراحتی معده نیز به حداقل میرسند.
بیشتر بخوانید: هرآنچه لازم است از هپاتیت ویروسی بدانید
رژیم غذایی مناسب برای بیماران مبتلا به هپاتیت
هدف از تعیین رژیم غذایی مناسب برای بیماران مبتلا به هپاتیت، کاهش عوارض این بیماری است ضمن اینکه با رعایت رژیم غذایی، عملکرد کبد نیز تقویت میشود. شما هم اگر مبتلا به بیماری هپاتیت هستید، باید بدانید که کدام غذاها برای شما خوب هستند و از مصرف کدام غذاها باید خودداری کنید. مصرف بعضی از غذاها میتواند باعث آسیب رسانی جدی به کبد شود و روند درمان بیماری را طولانی و سخت کند اما بعضی دیگر از مواد غذایی هم با تقویت عملکرد کبد، به بهبود سریعتر و کنترل عوارض بیماری کمک میکنند.
میوه ها و سبزیجات
از بهترین مواد غذایی برای بیماران مبتلا به هپاتیت، میوهها و سبزیجات هستند. انواع میوهها و سبزیجات با داشتن مقادیر مناسبی از ویتامینها و مواد معدنی میتوانند نیاز بدن به این موارد را تامین کنند. سبزیجات سبز برگ نیز با داشتن ترکیبات مفید باعث کاهش اسیدهای چرب در کبد میشوند.
غلات
غلات شامل نان، ماکارونی، جو دو سر و برنج نیز باید به رژیم غذایی بیماران هپاتیتی اضافه شود البته باید حداقل نیمی از غلات، از نوع کامل باشند نه غلات تصفیه شدهای مانند برنج سفید، نان سفید و… غلات کامل به جذب بهتر پروتئین کمک میکنند و نقش مثبتی در حفظ توده عضلانی بدن دارند.
غذاهای پروتئینی
از غذاهای ضروری برای بیماران مبتلا به هپاتیت، غذاهای پروتئینی هستند. غذای پروتئینی میتواند مانع از ضعف عضلات و سوء تغذیه شود و تا ساعتها باعث احساس سیری میشود البته از مصرف بیش از حد غذای پروتئینی نیز خودداری شود زیرا باعث عوارض خطرناکی میشود. طبق توصیه متخصصان تغذیه، فرد باید به ازای هر یک کیلوگرم از بدن خود به میزان 1 تا 1.5 گرم پروتئین مصرف کند. میتوان این میزان پروتئین را از مواد غذایی مثل مرغ، تخم مرغ، عدس، لوبیا، گوشت قرمز، ماهی و… دریافت کرد.
قهوه
طبق مطالعات، نوشیدنیهای کافئیندار مثل قهوه میتوانند خطر ابتلا به بافت زخم پیشرفته کبد را در بیماران هپاتیتی کاهش دهند پس توصیه میشود اگر درگیر این بیماری هستید، قهوه مصرف کنید.
چربیهای مفید
در رژیم غذایی بیماران مبتلا به هپاتیت باید چربیهای مفید جایگزین چربیهای بد شوند. این دسته از بیماران میتوانند حدود 10 درصد از کالری که در روز دریافت میکنند را به چربیهای اشباع شده اختصاص دهند و چربیهای ترانس را کامل از رژیم غذایی خود حذف نمایند. چربیهای اشباع شده را میتوان با مصرف غذاهایی مثل گوشت قرمز و لبنیات دریافت کرد همچنین چربیهای مفید گیاهی مانند روغن زیتون، آفتابگردان یا آووکادو نیز میتوانند اسیدهای چرب اشباع نشده و تک غیراشباع را برای بدن فراهم نمایند.
حذف قند و نمک اضافی
بیماران هپاتیتی برای داشتن رژیم غذایی سالم باید قند و نمک اضافی را حذف کنند و مصرف غذاهای فراوری شده مانند غذاهای کنسروی، غذاهای سرخ شده و وعدههای غذایی قابل استفاده در مایکروویو را محدود کنند.
آهن اضافی
یکی از ضروریترین بخشهای رژیم غذایی بیماران هپاتیتی، آهن است و بیماران نباید مصرف غذاهای حاوی آهن را به طور کامل قطع نمایند همچنین باید به مصرف غذاهای حاوی ویتامین C هم توجه شود زیرا این ویتامین به جذب بهتر آهن کمک میکند. البته، کبد بعضی از افراد مبتلا به هپاتیت مزمن، نمیتواند آهن را به درستی از بدن آزاد کند و ممکن است در اثر اضافه بار آهن، کبد دچار آسیب بافتی شود. به همین دلیل، کسانی که هپاتیت دارند باید غذاهای غنی از آهن را به مقدار محدود و طبق توصیه پزشک، مصرف کنند.
بیشتر بخوانید: آزمایش هپاتیت، تشخیص آن با آزمایش خون
نکات مهم در رژیم غذایی بیماران مبتلا به هپاتیت
علاوه بر تمام نکات ذکر شده در بخشهای قبلی، بیماران هپاتیتی باید به دستورالعملهای پختوپز نیز توجه داشته باشند. این نکات مهم، عبارتند از:
- روشهای پخت کم چرب را جایگزین سایر روشها کنید مثل پخت گوشت، مرغ یا ماهی به صورت گریل، آب پز یا بخارپز کردن انواع مواد غذایی.
- برای طعمدار کردن غذا به جای استفاده از نمک، از ادویهجات تازه و گیاهی استفاده کنید یا اینکه میتوانید از سرکه و مرکبات برای طعمدار کردن مواد غذایی بهره ببرید.
- بهتر است به جای خرید آبمیوههای صنعتی، خودتان آبمیوه و اسموتیهای سالم درست کنید. این آبمیوهها میتوانند ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز بدن شما را تامین کنند در حالی که آبمیوههای صنعتی، قند اضافه زیادی دارند.
سخن پایانی
رعایت رژیم غذایی مناسب برای بیمارانی که مبتلا به هپاتیت هستند، ضروری است تا بتوانند علائم بیماری را کنترل کنند و کمتر درگیر عوارض این بیماری شوند. وعدههای غذایی و میان وعدههای بیماران هپاتیتی باید غنی از ویتامینها و مواد معدنی باشد و مصرف بعضی از غذاها مثل مواد غذایی فراوری شده، کنسرو، غذاهای شور و پر نمک، غذاهای پرقند و… نیز تا حد امکان محدود شود.
چنانچه بنابر تشخیص پزشک و یا با علائم هپاتیت روبرو هستید می توانید برای انجام آزمایشات هپاتیت و چکاپ کامل می توانید از خدمات آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون استفاده کنید.