باید این واقعیت را بپذیریم که متاسفانه در چند سال اخیر، آمار ابتلا به بیماری ام اس (MS) افزایش یافته است. در برخی از مناطق ایران همانند اصفهان این آمار بیشتر به چشم میآید. بنابراین لازم است شما درمورد این بیماری و نحوه تشخیص آن اطلاعات کاملی داشته باشید. پس در این مطلب با ما همراه باشید تا بدانید ام اس چیست و آزمایشهای تشخیص ام اس چگونه انجام میشوند.
بیماری ام اس MS چیست؟
ام اس یا مولتیپل اسکلروزیس Multiple Sclerosis یا همان MS یک بیماری مربوط به سیستم عصبی است که مغز و نخاع را درگیر میکند. در نتیجه به دنبال چنین اتفاقی، فرد دچار مشکلات بینایی، اختلال در حرکت دست و پا و اختلال در حواس خواهد شد. متاسفانه افرادی که در بازه سنی ۲۰ تا ۳۰ سال هستند و به خصوص بانوان، بیشتر درگیر این بیماری میشوند.
علائم و نشانه های ام اس
علائم و نشانه های بیماری MS عبارتند از:
- شما در یک یا چند قسمت از اندامهای بدن خود احساس بیحسی و ضعف دارید.
- گاهی اوقات احساس میکنید که با حرکات خاصی در ناحیه گردن و یا خم شدن گردن، یک شوک الکتریکی به شما وارد میگردد.
- ممکن است در برخی از اندامهای خود رعشه و یا عدم هماهنگی را مشاهده کنید.
- از جمله مشکلات بینایی شایع که به دنبال بیماری MS بروز میکنند میتوان به دوبینی طولانی مدت، تاری دید و از دست دادن جزئی و یا کامل بینایی اشاره کرد.
- این بیماری بر روی قدرت تکلم تاثیر میگذارد. افراد به مرور زمان دچار لکنت زبان، تغییر در حجم و زیر و بم صدا و حتی مکثهای بسیار طولانی در بین صحبت خواهند شد.
یک سری علائم غیر معمول برای بیماری ام اس گزارش شده است که من جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- اختلالات تنفسی
- کاهش قدرت کنترل دستها
- کاهش حس چشایی و بویایی
- سردردهای مداوم
- اختلال در حرکت دادن بازوها
- خارشهای پوستی
- حساسیت بیش از اندازه بدن به لمس کردن
- تشنج
- بیثباتی عاطفی
- حساس شدن بدن به سرما
- مشکل در بلع غذا
بررسی انواع بیماری ام اس
نکته بسیار مهمی که باید در مورد آن صحبت کنیم این است که همواره بیماری MS یک بیماری فلجکننده و وخیم نیست. بلکه براساس زمان ابتلا به بیماری، مرحله بیماری و همچنین قوای بدن، بیماری ام اس به چند دسته تقسیم میشود:
ام اس عودکننده بهبود یابنده
افرادی که دچار این نوع ام اس میشوند، گاهی اوقات مشاهده میکنند که علائم قدیمی بدتر میشود و یا علائم جدید بروز میکند. در زمان تشدید علائم، بیماری عود میکند و وقتی که این علائم برطرف میشود، شدت بیماری نیز کاهش یافته و به وضعیت بهبودی نزدیک میگردد. در واقع دورههای آرام در بیماری MS به عنوان وضعیت بهبودی شناخته میشود.
بیماری ام اس پیشرونده ثانویه
این بیماری در واقع فاز دوم ام اس عودکننده بهبود یابنده است. وقتی علائم پیشروی کرده و میزان ناتوانی فرد بیشتر میشود، به اصطلاح دچار MS پیشرونده ثانویه شده است. اگر چه ممکن است در این شرایط نیز گاهی دورههای بهبودی بروز کند ولی باید این نکته را متذکر شویم که اغلب افرادی که درگیر ام اس عوکننده بهبود یابنده میشوند، وارد مرحله ام اس پیشرونده ثانویه نیز خواهند شد.
ام اس پیشرونده اولیه
در این نوع MS شرایطی فرد نشانهای از شروع بیماری را مشاهده نمیکند بلکه علائم به تدریج و با گذر زمان بروز خواهند کرد. این نوع بیماری بهبودی مشخصی ندارد. فقط ممکن است گاهی اوقات شدت علائم کاهش یابد.
ام اس بدخیم
بدترین حالت MS، ام اس بدخیم است. در این حالت ضایعاتی در مغز و ستون فقرات تشکیل میشود؛ میزان ناتوانی فرد به شدت افزایش مییابد و حتی احتمال مرگ وجود دارد.
آزمایشهای تشخیص بیماری ام اس
اکنون که با این بیماری به خوبی آشنا شدید باید بدانید که چگونه میتوان بیماری ام اس را تشخیص داد.
برای این منظور باید تستهای زیر انجام شود:
انجام آزمایش خون برای تشخیص بیماری ام اس
گاهی اوقات ممکن است بدن شما علائمی را نشان دهد که شبیه ام اس است ولی با قاطعیت نمیتوان گفت که شما دچار ام اس شدهاید. برای مثال متخصص شک میکند که شما درگیر یک بیماری بسیار نادر هستید و یا اینکه کمبود ویتامین دارید. پس از شما میخواهد آزمایش خون دهید تا سطح ویتأمینها و فاکتورهای دیگر در خون را بررسی کند.
انجام ام آر آی
بهترین راهکار برای تشخیص بیماری ام اس این است که حتما ام آر آی انجام دهید. ام آر آی با استفاده از میدانهای مغناطیسی قوی و همچنین امواج رادیویی، تصویری از ستون فقرات تهیه میکند که به کمک آن متخصص میتواند ضایعات تشکیل شده در ستون فقرات و همچنین غلاف میلین را بررسی کند.
تست پتانسیل برانگیخته
بخشی مغز انسان مسئول آنالیز محرکهای محیطی شامل نور، صدا، لمس و همچنین احساسات میباشد. وقتی شما درگیر بیماری ام اس میشوید این بیماری به بافت عصبی آسیب وارد کرده و در نتیجه پاسخگویی به محرکهای محیطی کند میشود. هدف از انجام آزمون پتانسیل برانگیخته این است که فعالیت الکتریکی بخشی از مغز که در اثر نور، صدا و لمس ایجاد میشود را اندازهگیری کنند. اگر مقادیر به دست آمده از حد استاندارد خارج باشد، یعنی شما درگیر بیماری ام اس شدهاید.
تست پونکسیون کمری
در این تست متخصص باید نمونهای از مایع نخاعی را از قسمت پایین کمر شما برداشت کند. مسلماً این روش واقعاً دردناک است. اما گاهی اوقات چارهای جز انجام چنین تستی نخواهد بود. تغییراتی که در مایع نخاعی دیده میشود میتواند نشان دهد که آیا سیستم عصبی شما دچار مشکل شده است یا خیر. برای انجام کار متخصص بیحسی موضعی را تزریق میکند.
کلام آخر
در صورتی که علائمی از بیماری MS را مشاهده کردید سریع نباید نگران باشید چون همانگونه که گفتیم گاهی اوقات این علائم مربوط به بیماری دیگر است و لازم است ابتدا آزمایش خون انجام دهید. آزمایشگاههای نارون به عنوان بهترین آزمایشگاه در تهران، خدمات در محل را نیز انجام میدهد. در صورت امکان آزمایش در منزل انجام خواهد شد. این مرکز با تجهیزات پیشرفته و تحت نظر پزشکان و متخصصان حرفهای، تمامی تستها را برای شما انجام خواهد داد. همچنین تفسیر بر روی تست انجام میشود. پس با خیال آسوده میتوانید به ما اعتماد کنید و تستهای مربوط به بیماری ام اس را تحت نظر آزمایشگاه نارون انجام دهید.