شمارش گلبول های سفید خون، تحت عنوان آزمایش WBC شناخته می شود. در این آزمایش، تعداد گلبول های سفید خون اندازه گیری شده و درصد هر یک از گلبول های سفید موجود در خون نیز تعیین می شود. این آزمایش همچنین می تواند گلبول های سفید نابالغ و همچنین ناهنجاری ها را شناسایی کرده و از وجود بسیاری از انواع بیماری ها در بدن پزشکان را آگاه سازد.
گلبول سفید خون چیست؟
گلبول های سفید در خون، بخش بسیار مهمی از سیستم ایمنی بدن شما هستند و مسئول محافظت از بدن شما در برابر ذرات و عفونت های مهاجم می باشند. به طور کلی در بدن انسان، ۵ نوع گلبول سفید به نام های لنفوسیت، نوتروفیل، ائوزینوفیل، مونوسیت و بازوفیل وجود دارد که در صورت داشتن بیماری و یا شرایط خاص، ذرات مهاجم می توانند هر یک از این گلبول ها را تحت تأثیر قرار داده و سبب افزایش یا کاهش آن شوند. زمانی که تعداد گلبول های سفید در خون کاهش می یابد، بنابراین خطر ابتلا به بیماری ها و عفونت ها نیز در بدن بیشتر می شود.
گلبول های سفید در بدن، در مغز استخوان ساخته می شوند و در بافت های لنفاوی و خون یافت می شوند. در واقع این گلبول ها نقش کلیدی را در محافظت از بدن ما ایفا می کنند و در برابر هر کدام از باکتری ها و ویروس ها، مقاومت کرده و سبب عدم ایجاد عفونت و ویروس در بدن می شوند.
انواع گلبول های سفید در خون
گلبول های سفید در خون، تحت عنوان لکوسیت ها نیز شناخته می شوند و به بدن ما کمک می کنند تا در برابر عفونت ها و ویروس ها مبارزه کند. به طور کلی نیز ۵ نوع اصلی گلبول سفید وجود دارد که شامل:
لنفوسیت ها
لنفوسیت ها، یک نوع از گلبول های سفید هستند که عمدتاً در سیستم لنفاوی یافت شده و با عوامل بیماری زا و همچنین باکتری ها در خون مبارزه می کنند.
نوتروفیل ها
نوتروفیل ها بیشترین درصد گلبول های سفید در خون را تشکیل می دهند و در مغز استخوان جهت مبارزه با طیف گسترده ای از بیماری های التهابی و عفونی، تولید می شوند.
مونوسیت ها
مونوسیت ها نیز همانند نوتروفیل ها، برای مبارزه با بیماری ها و عفونت ها در بدن تولید می شوند و در عین حال می توانند سلول های آسیب دیده و یا مرده را نیز از بین ببرند.
ائوزینوفیل ها
ائوزینوفیل ها نیز یکی دیگر از انواع گلبول های سفید در خون هستند که در پاسخ به آلرژی ها و برخی از بیماری های عفونتی در بدن فعال می شوند.
بازوفیل ها
این نوع از گلبول های سفید در خون، برای شناسایی اولیه عفونت ها، واکنش های آلرژیک و همچنین ترمیم زخم نقش بسیار حیاتی را در بدن ایفا می کنند.
همچنین سطح بالای هر یک از گلبول های سفید در خون نیز نشان دهنده وجود التهاب و یا عفونت در بدن بوده و مقدار کم آن ها می تواند فرد را در معرض خطر ابتلا به عفونت و بیماری ها قرار دهد.
آزمایش خون WBC چیست؟
این نوع آزمایش خون، مرتبط با شمارش انواع گلبول های سفید خون در بدن است که با شمارش آن ها، عفونت های پنهان در بدن تشخیص داده شده و پزشکان می توانند در رابطه با شرایط سلامتی شما، ارزیابی های لازم را انجام دهند. بیماری های خودایمنی، اختلالات خونی، سرطان لنفوم، سرطان لوسمی و کمبود های ایمنی، از جمله بیماری های قابل تشخیص توسط آزمایش WBC هستند و این نوع آزمایش متفاوت از آزمایش CBC در خون می باشد.
هر کدام از گلبول های سفید در خون، دارای شکل، اندازه و وظیفه خاصی در بدن هستند که در این نوع آزمایش، محل استقرار آن ها در بدن و همچنین تعدادشان بررسی شده و در صورت افزایش و یا کاهش، نوع بیماری و علل آن در بدن تشخیص داده می شود.
تفاوت آزمایش WBC و آزمایش CBC چیست؟
آزمایش خون WBC مخفف عبارت white blood cells است که هدف از انجام آن، شمارش گلبول های سفید خون در بدن می باشد. بیماری های مرتبط با سیستم ایمنی بدن مانند خود ایمنی در این نوع آزمایش خون با شمارش تعداد انواع گلبول های سفید مشخص می شوند و به پزشک برای تشخیص دقیق کمک می کنند. اما در مقابل آزمایش CBC که تحت عنوان شمارش کامل خون شناخته می شود، یکی دیگر از انواع آزمایش خون است و جهت بررسی سلامت کلی شما و طیف گسترده ای از شرایط از جمله کم خونی، لوسمی، عفونت و غیره استفاده می شود. همچنین در این آزمایش، کاهش یا افزایش غیرعادی تعداد کل سلول های خونی نمایش داده شده و تغییرات به وجود آمده در آن، می تواند وضعیت پزشکی بدن شما را مشخص نماید. از مهم ترین موارد قابل شمارش در آزمایش خون CBC، می توان به اندازهگیری گلبول های قرمز، گلبول های سفید خون، هموگلوبین، هماتوکریت و همچنین پلاکت ها اشاره نمود.
بیشتر بخوانید : آزمایش خون در تهران
سطح طبیعی گلبول های سفید در خون چقدر است؟
میزان نرمال تعداد گلبول های سفید در خون، در محدوده ۴ هزار تا ۱۱ هزار در میکرولیتر بوده و در زنان و مردان بالغ و همچنین کودکان می تواند متفاوت باشد.
- زنان بالغ، دارای ۴/۵ هزار تا ۱۱ هزار گلبول سفید در میکرولیتر هستند
- مردان بالغ، بین ۵ هزار تا ۱۰ هزار گلبول سفید در میکرولیتر هستند
- کودکان زیر دو سال، دارای ۶۲۰۰ تا ۱۷ هزار گلبول سفید در میکرو لیتر هستند
- نوزادان بین ۹ هزار تا ۳۰ هزار میکرولیتر گلبول سفید در خون هستند
محدوده مقادیر نرمال گلبول سفید نیز ممکن است در آزمایشگاه های مختلف کمی متفاوت باشد. زیرا برخی از آزمایشگاه ها از اندازه گیری های متفاوتی برای شمارش گلبول های سفید استفاده می کنند و بنابراین نتایج آزمایش می تواند کمی با یکدیگر متفاوت باشد.
برای انجام آزمایش شمارش گلبول سفید در خون و سایر تست های خونی با نتایج کاملا دقیق، می توانید از خدمات آزمایش در منزل آزمایشگاهی نارون بهره مند شوید.
نتایج شمارش گلبول سفید در آزمایش خون
در آزمایش WBC، تمامی انواع گلبول های سفید خون شما شمارش شده و اگر تعداد یک یا چند سلول گلبول سفید شما بیشتر و یا کم تر از حد طبیعی باشد، بیماری در بدن تشخیص داده می شود.
علت WBC بالا در آزمایش
افزایش گلبول های سفید در خون، دارای علائم و نشانه خاصی نبوده و از جمله فاکتور های تأثیرگذار در افزایش آن می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- مصرف برخی دارو های خاص
- مشکلات تیروئید و یا سوءتغذیه
- نارسایی کلیه
- روماتیسم مفصلی
- لوپوس
- استرس شدید فیزیکی یا عاطفی
- آسیب های جراحی و تب
- وجود عفونت در بدن
- التهاب
- حمله قلبی
- آسم یا آلرژی
- دوره بارداری
- خون ریزی بدن
علت WBC پایین در آزمایش
از مهم ترین فاکتور های تاثیر گذار در کاهش تعداد گلبول های سفید در خون و علائم آن نیز می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- شیمی درمانی و مصرف برخی دارو های خاص
- اعتیاد به الکل
- عفونت در بدن
- بزرگ شدن طحال
- بیماری ایدز
- مالاریا
- پرتو درمانی
- مشکل مغز استخوان
- بیماری خودایمنی
میزان نرمال WBC در دوران بارداری
همان طور که مطلع هستید در دوران بارداری، تغییرات بسیار متعددی در بدن زنان باردار ایجاد می شود. در این دوران، تعداد گلبول های سفید خون نیز دست خوش تغییرات قرار گرفته و تعداد آن ها افزایش می یابد. میزان طبیعی WBC در دوران بارداری، به طور معمول بین ۹ هزار تا ۵۰ هزار عدد در میکرولیتر بوده و در زمان زایمان نیز ممکن است به ۱۰ هزار تا ۱۶ هزار عدد در میکرو لیتر و فراتر از آن برسد. بنابراین حداکثر تعداد گلبول های سفید خون در بانوان باردار، حداکثر تا ۱۵ هزار عدد است و در زنان بارداری که تعداد گلبول های سفید، بیش از ۱۵ هزار عدد در آزمایش WBC نشان داده می شود، بهتر است برای تشخیص دقیق عفونت به پزشک خود مراجعه نمایند.
چه زمانی آزمایش WBC تجویز میشود؟
آزمایش wbc در شرایطی تجویز میشود که فرد دچار علائمی مانند لرز، بدن درد، سر درد، تب و… است. برای تشخیص زمان آزمایش wbc، بهتر است با یک متخصص مشورت کنید زیرا در بعضی مواقع هم افزایش بیش از حد گلبولهای سفید در خون، ناشی از مصرف کورتون، عفونت باکتریال و… است.
آیا بالا بودن گلبول سفید نشانه سرطان است؟
بالا بودن مقدار wbc در آزمایش خون و یا پایین بودن آن، الزاما بدین معنا نیست که فرد مبتلا به سرطان شده است زیرا عوامل مختلفی مانند مصرف برخی داروها، بیماریهای مختلف، مصرف یکسری مواد غذایی و… باعث کاهش و افزایش تعداد گلبولهای سفید خون میشوند. پس اگرچه سرطان باعث افزایش تعداد گلبولهای سفید در خون میشود اما نمیتوان با قطعیت گفت که بالا بودن wbc در آزمایش خون، دلیلی بر ابتلا به سرطان است. در صورت مشکوک بودن پزشک به سرطان، آزمایشهای دیگری تجویز خواهد کرد.
داروهای موثر بر نتیجه آزمایش wbc در خون
مصرف بعضی داروها تاثیر بر نتیجه آزمایش wbc در خون میشود. به همین دلیل باید قبل از اینکه آزمایش wbc را انجام دهید، با پزشک خود مشورت کنید و لیست داروهایی که مصرف میکنید را به او اطلاع دهید. بعضی از داروهای موثر عبارتند از:
- آنتیهیستامینها
- ادرار آورها
- هپارین
- کورتیکواستروئیدها
- کینیدین
- سولفونامیدها
- داروهای شیمیدرمانی
- کلوزاپین
- آنتیبیوتیکها
- داروهای ضدتشنج
آزمایش WBC در ادرار و بیماریهای مرتبط با آن
آزمایش WBC در ادرار هم انجام میگیرد زیرا ورود گلبولهای سفید به ادرار میتواند نشان دهنده التهاب کلیه یا مجاری ادراری باشد که ناشی از عفونت باکتریایی میباشد. پزشک در صورت مشکوک شدن به این موضوع، آزمایش WBC ادرار را تجویز میکند
بیماریهای مرتبط با بالا بودن WBC در آزمایش ادرار عبارتند از:
عفونت مثانه
ممکن است به دلیل عفونت مثانه و دستگاه ادراری، گلبولهای سفید به ادرار راه پیدا کنند. عفونت دستگاه ادراری، بخشهای مختلفی مثل مثانه، کلیهها و حالبها را درگیر میکند اما شایعترین آن، عفونت مثانه است. در این وضعیت، باکتریها از طریق مجرای ادراری وارد ادرار شده و در مثانه تکثیر یافتهاند زنان هم نسبت به آقایان، بیشتر در معرض این عفونت قرار دارند.
سنگ کلیه
تعداد بالای گلبولهای سفید در خون میتواند ناشی از سنگ کلیه هم باشد. در حالت عادی، سطح کمی از مواد معدنی داخل ادرار وجود دارند اما اگر سطح مواد معدنی در ادرار زیاد شود، ممکن است سنگ کلیه تشکیل گردد و با ورود سنگ کلیه به حالب، در جریان ادرار اختلال ایجاد خواهد شد.
عفونت کلیه
از بیماریهای مرتبط با بالا بودن WBC در ادرار، عفونت کلیه است. با عفونت کلیه، تعداد گلبولهای سفید ادرار بیشتر میشوند. این عفونت، قسمت تحتانی دستگاه ادراری را درگیر میکند و تا کلیهها سرایت دارد حتی ممکن است باکتریهای عفونتزا، از دیگر قسمتهای بدن و از طریق جریان خون نیز وارد کلیهها شوند.
انجام آزمایش WBC در ادرار
برای انجام آزمایش WBC در ادرار، نمونه ادرار از فرد دریافت میشود و سپس به دو روش زیر، آزمایش انجام میگیرد:
- آزمایش نوار ادرار (Dipstick Test): در این آزمایش، نوار مخصوص داخل نمونه ادرار قرار میگیرد و رنگی که نوار نشان میدهد، وجود یا عدم وجود WBC را تعیین خواهد کرد.
- بررسی میکروسکوپی: در یک روش دیگر نیز نمونه ادرار در زیر میکروسکوپ بررسی خواهد شد تا سطح دقیق WBC تشخیص داده شود.
نحوه تفسیر نتایج WBC در ادرار
میزان طبیعی WBC در ادرار، 0 تا 5 در هر میکرولیتر است و اگر تعداد WBC بیشتر از این مقدار باشد، نشان دهنده وجود التهاب و عفونت میباشد. البته برای تشخیص قطعیتر، بررسیهای بیشتری انجام میگیرد و نمیتوان تنها با اکتفا به جواب آزمایش، نتایج قطعی را اعلام کرد.
بیماری های موثر بر نتیجه آزمایش wbc در خون
بعضی از بیماریها باعث کاهش یا افزایش تعداد گلبولهای سفید خون میشوند و آزمایش wbc کسانی که این بیماریها را دارند، تحت تاثیر قرار میگیرد. بیماریهای موثر عبارتند از:
- بیماریهای ضعف در سیستم ایمنی مانند HIV، سرطان و…
- عفونتهایی که باعث افزایش تعداد سلولهای سفید خونی میشوند.
- بیماری سندروم میلودیسپلاستیک که سلولهای خونی را به طور غیرطبیعی افزایش میدهد.
- اختلال میلوپرولیفراتیو که باعث افزایش تعداد گلبولهای سفید در خون میشود.
تفسیر آزمایش خون wbc
بر اساس اینکه کدام آزمایش شمارش گلبولهای سفید یا تفکیک گلبولها را انجام داده باشید، نتیجه تفسیر و تحلیل آزمایش متفاوت است و باید برای تفسیر جواب آزمایش به مطب پزشک خود مراجعه کنید.
لوکوپنی یا کاهش تعداد گلبولهای سفید خون
کمبود گلبولهای سفید در خون تحت عنوان لوکوپنی شناخته میشود که علل مختلفی دارد مثل درگیر بودن به بیماریهای خود ایمنی، آسیب و بیماریهای مغز استخوان، عفونتهای شدید، بیماری و اختلال کبد و طحال، مصرف بعضی داروها مثل آنتی بیوتیکها و…
لوکوسیتوز افزایش تعداد گلبول های سفید خون
افزایش تعداد گلبولهای سفید در خون یا لوکوسیتوز در اثر استعمال سیگار، لوسمی، بیماریهای التهابی مانند آرتروز، استرس، آسیب بافتی، بارداری، آسم، آلرژی، مصرف بعضی داروها مانند کورتیکواستروئید و… اتفاق میافتد.
تفسیر آزمایش تفکیک شمارش گلبولهای سفید
برای تفسیر آزمایش تفکیک شمارش گلبولهای سفید در خون باید به بررسی بالا یا پایین بودن هر یک از سلولها پرداخت زیرا هر کدام از این سلولها دارای وظایف متفاوتی هستند.
- بالا بودن نوتروفیل میتواند به دلیل استرس حاد، عفونتها، نقرس، روماتیسم، التهاب تیروئید و… باشد.
- پایین بودن نوتروفیل در خون ناشی از آنمی، عفونتهای باکتریایی، آنفولانزا و سایر بیماریهای ویروسی است.
- بالا بودن مقدار لنفوسیت در خون ممکن است به دلیل عفونتهای مزمن و طولانی، عفونتهای ویروسی، لوسمی یا مونونوکلئوزیس باشد.
- پایین بودن مقدار لنفوسیت در خون بنا به دلایل شیمی درمانی، لوسمی، نقص ایمنی، عفونت خون و… است.
- بالا بودن مقدار مونوسیتها در خون ناشی از بیماریهای التهابی مزمن، سرخجه، آبله، عفونتهای ویروسی و… است.
- پایین بودن مقدار مونوسیت در خون ناشی از عفونت خون، شیمی درمانی، عفونتهای ویروسی، اختلال و بیماریهای مغز استخوان است.
- بالا بودن مقدار ائوزینوفیل در خون ناشی از واکنش آلرژیک یا بروز حساسیت میباشد.
- پایین بودن مقدار بازوفیل در خون ممکن است به دلیل یک واکنش حاد و شدید آلرژیک باشد.
نحوه درمان کاهش گلبولهای سفید خون (لکوپنی)
برای درمان پایین آمدن سطح گلبول های سفید خون نیاز است که با مشورت پزشک خود سبک زیر را پیش بگیرید و منتظر نتایج آن باشید:
شناسایی علت اصلی
اولین قدم در درمان لکوپنی، شناسایی علت آن است. علل شایع شامل عفونتهای ویروسی (مانند HIV)، بیماریهای خودایمنی (مانند لوپوس)، اختلالات مغز استخوان، کمبود ویتامینها (بهویژه B12 و فولات)، یا عوارض داروها (مانند شیمیدرمانی یا آنتیبیوتیکها) است. پزشک ممکن است آزمایشهای تکمیلی مانند بیوپسی مغز استخوان یا تستهای خون پیشرفته را تجویز کند.
تغییرات سبک زندگی
- تغذیه مناسب: مصرف غذاهای غنی از ویتامینهای B12، فولات، روی و مس میتواند به بهبود تولید گلبولهای سفید کمک کند. منابعی مانند گوشت قرمز، ماهی، تخممرغ، سبزیجات برگدار و غلات کامل توصیه میشوند.
- جلوگیری از عفونت: با کاهش گلبولهای سفید، سیستم ایمنی ضعیف میشود. رعایت بهداشت شخصی، شستن مرتب دستها و اجتناب از تماس با افراد بیمار ضروری است.
- ورزش منظم: فعالیت بدنی متوسط میتواند به تقویت سیستم ایمنی کمک کند، اما از ورزشهای شدید که ممکن است استرس بیشتری به بدن وارد کند، پرهیز کنید.
داروها و درمانهای پزشکی
- محرکهای مغز استخوان: در موارد شدید، پزشک ممکن است داروهایی مانند فیلگراستیم (Neupogen) تجویز کند که تولید گلبولهای سفید را افزایش میدهد.
- توقف یا تغییر داروها: اگر لکوپنی ناشی از مصرف داروها باشد، پزشک ممکن است دوز دارو را کاهش دهد یا داروی جایگزین تجویز کند.
- درمان عفونتها: در صورت وجود عفونت، آنتیبیوتیکها یا داروهای ضد ویروسی ممکن است برای کنترل عفونت و بهبود تعداد گلبولهای سفید استفاده شوند.
درمانهای تخصصی
- پیوند مغز استخوان: در موارد نادر مانند اختلالات شدید مغز استخوان، پیوند مغز استخوان ممکن است لازم باشد.
- درمان بیماریهای زمینهای: اگر لوکوپنی ناشی از بیماریهایی مانند سرطان یا اختلالات خودایمنی باشد، درمان این بیماریها میتواند به بهبود تعداد گلبولهای سفید کمک کند.
پیگیری منظم
پس از شروع درمان، انجام آزمایشهای خون منظم برای بررسی تعداد گلبولهای سفید و اطمینان از اثربخشی درمان ضروری است.
در نهایت، درمان کاهش گلبولهای سفید خون نیازمند همکاری نزدیک با پزشک و رعایت دقیق دستورات درمانی است. با تشخیص بهموقع و درمان مناسب، میتوان از عوارض جدی این شرایط جلوگیری کرد.
آزمایشگاه پاتوبیولوژی نارون، یکی از بهترین و شناخته شده ترین آزمایشگاه های پزشکی است که با استفاده از تجهیزات بسیار پیشرفته و دقیق، انواع خدمات آزمایشگاهی را به بیماران ارائه می دهد. شما می توانید برای انجام آزمایش WBC و دریافت نتایج کاملاً دقیق، به آزمایشگاه نارون مراجعه کرده و خدمات لازم را از متخصصین مجرب ما دریافت نمایید.